Ήταν τέτοιες μέρες που ξεκινούσε μια πρωτοφανής για την σύγχρονη ελληνική ιστορία, προσπάθεια αντίστασης των πολιτών της Θεσπρωτίας εναντίον της αυθαιρεσίας της κεντρικής εξουσίας.

Ήταν Γενάρης του 1988 όταν συγκροτήθηκε μια Επιτροπή Αγώνα για την σωτηρία του Καλαμά.

Επιτροπή η οποία αντιστάθηκε στην απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Δημοσίων Έργων  το 1987 να ορίσει τον ποταμό Καλαμά τελικό αποδέκτη των υπολοίπων εκροής του εργοστασίου βιολογικού καθαρισμού της πόλης των Ιωαννίνων. 

Και μαζί με αυτή σύσσωμος ο Θεσπρωτικός Λαός.

 

Αφού ειδοποίησε

Η Επιτροπή ανέδειξε το θέμα με διαμαρτυρίες και παραστάσεις, χωρίς να μπει σε δυναμικές κινητοποιήσεις.

Έτσι στις 9 Αυγούστου του 1988 ορισμένοι συμπολίτες μας, πιο δυναμικοί, βλέποντας ότι με τα παρακάλια, τις ανακοινώσεις, τις χαλαρές διαμαρτυρίες και την ευγενική στάση της Επιτροπής δεν έβγαινε κάτι ουσιαστικό, πήρε πάνω της την υπόθεση οργανώνοντας Ομάδα Πρωτοβουλίας.

Στις 12 Σεπτεμβρίου οργάνωσε προειδοποιητική κινητοποίηση στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες Θεσπρωτοί και οι οποίοι δήλωσαν την αμετακίνητη θέση τους σύμφωνα με την οποία δεν θα δεχόταν να μετατραπεί ο Καλαμάς σε ποτάμι βούρκος από τα λύματα Ιωαννίνων.

Καμία λύση ωστόσο δεν δόθηκε.

 

Δεν κατάλαβαν

Το λάθος της κυβέρνησης τότε ήτα ότι δεν κατάλαβαν ότι είχαν να αντιμετωπίσουν έναν λαό αποφασισμένο, εξαγριωμένο.

Έτσι δεν περίμεναν ότι θα προχωρήσει σε τέτοιου είδους μορφής αγώνα.

Αποκλεισμός του νομού Θεσπρωτίας από ξηρά και θάλασσα.

Και πάλι νόμισαν ότι θα είναι κάτι παροδικό το οποίο θα ξεφουσκώσει σε πέντε δέκα μέρες.

Και πάλι έπεσαν έξω.

Γιατί ο αποκλεισμός κράτησε 45 ολάκερες μέρες.

Έμειναν σύξυλοι μπροστά σε αυτή την αποφασιστικότητα.

Αλλά τα ήθελαν.

 

Διεθνές θέμα

Το διάστημα αυτό μπαίνει στον αγώνα και η Κέρκυρα.

Περισσότερες από δώδεκα Περιβαλλοντικές Οργανώσεις φθάνουν στην Θεσπρωτία για συμπαράσταση. Ανάμεσά τους η «ΡΗΞΗ» η οποία οργάνωνε ενημερώσεις, εκδρομές σ τον Καλαμά, συζητήσεις με σκοπό να μάθει ο κόσμος το μέγεθος του ζητήματος.

Λίγο αργότερα εμφανίζεται και νη περιβαλλοντική – πολιτική οργάνωση ΔΟΚΕ η οποία ενημερώνει το κόμμα των Πρασίνων της Γερμανίας για το θέμα. Αποτέλεσμα αυτής της ενημέρωσης (λένε) ήταν η αποστολή γερμανικού τηλεοπτικού συνεργείου στην Θεσπρωτία το οποίο κατέγραφε τον αγώνα των πολιτών.

Τα ελεγχόμενα κρατικά κανάλια δεν μπορούσαν πια να κρύψουν την αλήθεια. 

 

Η λύση που δεν ολοκληρώθηκε

Μπροστά στην δεδομένη αποφασιστικότητα των κατοίκων η κυβέρνηση στέλνει τον Υφυπουργό Εσωτερικών Κίμωνα Κουλούρη να συζητήσει με την Ομάδα Πρωτοβουλίας.

Αποφασίζεται να ανατεθεί η σύνταξη νέων μελετών οι οποίες δεν θα εξετάζουν την λύση Καλαμά ως την μόνη βιώσιμη, αλλά θα αναζητήσουν νέες λύσεις εκτός Καλαμά.

Έγινε αποδεκτή η πρόταση της Ομάδας Πρωτοβουλίας των Θεσπρωτών οι μελέτες αυτές να αξιολογηθούν από επιτροπή στην οποία θα μετέχει εκπρόσωπος της Ομάδας και μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που θα επιλεγούν από την Ομάδα Πρωτοβουλίας.

Η νίκη στον αγώνα δεδομένη.

Αλλά μετά ήρθαν οι πολιτικοί.

Και μετέτρεψαν την νίκη σε ήττα.

 

Γιατί τα λέω όλα αυτά…

Γιατί τα λέω όλα αυτά;

Πρώτον γιατί τέτοιες μέρες ξεκίνησε ο μεγάλος ξεσηκωμός με την συγκρότηση της Επιτροπής Αγώνα.

Και δεύτερο για να τονίσω ότι όλο αυτό που καταγράφτηκε στην ιστορία οφείλετε σε κάποιους πρωτεργάτες που τo ‘λεγε η καρδιά τους. Δεν θα αναφερθώ σε ονόματα για να μην ξεχάσω και αδικήσω κάποιον.

Αυτοί οι συμπολίτες μας λοιπόν σήκωσαν ανάστημα και ένωσαν τον θεσπρωτικά λαό. Και κέρδισαν. Γιατί είχαν τα κότσια και την αποφασιστικότητα να διεκδικήσουν λύσεις σε δίκαια αιτήματα. Και πέτυχαν.

Το τι έγινε μετά ας μην το συζητήσουμε. Αρκεί να πούμε ότι μπλέχτηκαν οι πολιτικοί και οι πολιτικές για να δώσουν λύση.

Θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν ξανά; Προφανώς όχι. Έδωσαν τον αγώνα τους και νίκησαν. Λειτουργούσε σε μια χώρα με κοινοβουλευτική δημοκρατία και δεν θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν τους θεσμούς. Άνοιξαν το δρόμο.  Ήξεραν όμως και τα όρια τους.

 

Ξανά στην αφάνεια

Έκτοτε ο τόπος μας έπεσε ξανά στην αφάνεια.

Χωρίς ηγέτες…

Χωρίς όραμα…

Χωρίς θέληση…

Μοιρολατρεί καθημερινά και ασχολείται με τα πεζά. Τα τετριμμένα καθημερινά.

Αδιαφορεί για ζωτικής σημασίας θέματα που δεν λύνονται.

Μοιάζουν σαν τους εβραίους που χαμένοι στην έρημο περίμενα το μάνα εξ ουρανού.

Τουλάχιστον αυτοί είχαν έναν ηγέτη.

Εμείς;

Όπου και να ταξιδέψω η Θεσπρωτία με πληγώνει…

Για να παραφράσω τον νομπελίστα Γεώργιο Σεφέρη ο οποίος είχε πει: Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει.