Ανήλικη παραβατικότητα

Γράφει η Αντιγόνη Νταή

Καθημερινό πλέον φαινόμενο οι αιματηρές επιθέσεις από συμμορίες ανηλίκων που χτυπούν παιδιά και ενήλικες. Ανήμποροι να αντιδράσουν γονείς και εκπαιδευτικοί στην αυξανόμενη βία μεταξύ ανηλίκων. Μια μάστιγα που εξαπλώνεται σε όλη την Ελλάδα, τα τελευταία τρία χρόνια, η ανήλικη παραβατικότητα έχει εκτιναχτεί. Οι συλλήψεις που γίνονται δεν μειώνουν το πρόβλημα που παραμένει. Η παραβατικότητα των ανηλίκων μπορεί να ορισθεί ως η συμμετοχή σε παράνομες ενέργειες ή δραστηριότητες, από άτομα που δεν έχουν ακόμα ενηλικιωθεί, όπως ορίζεται από το νομικό μας σύστημα. Μόλις το πρώτο τρίμηνο του 2025 περισσότεροι από 3000 ανήλικοι συνελήφθησαν για παραβατικές συμπεριφορές που αφορούν κυρίως σωματικές βλάβες, ληστείες, κλοπές, παραβάσεις του ΚΟΚ, ναρκωτικά, βιασμούς. Το 26% των παιδιών εμφανίζει παραβατική συμπεριφορά στις ηλικίες 8-14 ετών!

Τα χαρακτηριστικά της παραβατικότητας αφορούν ανήλικες συμμορίες που επιδίδονται σε κλοπές και βία, βία στα σχολεία, συχνά τις μεσημεριανές ώρες ή σε σχολικούς χώρους με θύματα και θύτες ανηλίκους με τους ειδικούς να σημαίνουν συναγερμό για την έξαρση και την αποτροπή της βίας. Το βαθύ τραύμα της παραβατικότητας των ανηλίκων επιχειρεί να επουλώσει με ένα πλέγμα από πολιτικές και μέτρα η ελληνική πολιτεία, ωστόσο οι αριθμοί και τα στατιστικά στοιχεία αποτελούν αδιάψευστους μάρτυρες της κλιμάκωσης του φαινομένου. Όπως μάλιστα σημειώνεται από την μελέτη στατιστικών της Eurostat , προκύπτει ότι παρά την αύξηση των αδικημάτων που εμπλέκονται ανήλικοι, η Ελλάδα παραμένει σε μεσαία επίπεδα συγκριτικά με άλλες ευρωπαικές χώρες όσον αφορά την πρόληψη της παραβατικότητας. Αυτή την δυσοίωνη πορεία της νέας γενιάς προς ένα σκληρότερο κόσμο πρέπει η πολιτεία να προσπαθήσει να ανακόψει με μέτρα προς όφελος των νέων. Σημαντικό ρόλο στην παραβατικότητα έχουν μεταξύ άλλων τα μέσα δικτύωσης που μειώνουν την φυσική επαφή μεταξύ των παιδιών, η πίεση που ασκείται προκειμένου να κάνουν τα παιδιά όλο και περισσότερα πράγματα ταυτόχρονα, η έλλειψη ποιοτικού χρόνου με τους γονείς, η έλλειψη επαφής με την φύση αλλά και η έμφαση που υπάρχει για την απόκτηση όλο και περισσότερων υλικών αγαθών όπου τα ΜΜΕ σίγουρα έχουν επιδράσει γιατί παρουσιάζουν μια στρεβλή πραγματικότητα στο πως είναι ο κόσμος. Επίσης τα παιδιά μέσα στο ιντερνετ εκτείθενται σε επικριτικά και τιμωρητικά σχόλια. Επίσης το διαδίκτυο μπορεί να εθαρρύνει επικίνδυνες συμπεριφορές όπως challenges, αλλά ταυτόχρονα μειώνει και την μεταξύ τους φυσική επαφή και ίσως πλέον να μην υπάρχει έμφαση σε αξίες όπως η ομαδικότητα, η συμπόνοια, η καλοσύνη, ο αλτρουισμός. Η νέα γενιά βαδίζει σε έναν σκληρότερο κοσμο γιατί υπάρχει μία έξαρση στις αγχώδεις διαταραχές όπου έχουμε παιδιά πολύ κουρασμένα, που έχουν  λιγότερο χρόνο, παιδιά απομονωμένα.

Η οικογενειακή κατάσταση επίσης επηρεάζει άμεσα, όταν οι γονείς αναγκάζονται να λείπουν πολλές ώρες, δεν υπάρχει χώρος για επικοινωνία και σύνδεση κι έτσι το παιδί αναζητά αλλού αυτό που του λείπει συνήθως σε μη υγιή πρότυπα που το ωθούν σε παραβατικές συμπεριφορές.

Τα φαινόμενα είναι ανυσυχητικά και γι αυτό η πολιτεία θα πρέπει να δόσει έμφαση στην ολιστική αντιμετώπιση των ανηλίκων και στη σοφρονιστική πολιτική απέναντι στους ανήλικους παραβάτες αν θέλουμε κάποια στιγμή να μην ακούμε και βλέπουμε καθημερινά ειδήσεις με θύματα και θύτες ανήλικα παιδιά.