Παναγιώτης Μπούρχας

Ομόθυμη στάση απέναντι σε ένα θέμα που φαντάζει τελειωμένο από την ώρα της παραχώρησης του Λιμανιού της Ηγουμενίτσας σε ιδιώτη, έρχεται να επιδείξει στους δύο βασικούς της πόλους η Τοπική Αυτοδιοίκηση της περιοχής, για το θεωρούμενο από πολλούς ως αιτία πολέμου, το λεγόμενο master plan που κατέθεσε προσφάτως στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) για τον Λιμένα Ηγουμενίτσας ο όμιλος Grimaldi.

Το master plan που αν υιοθετηθούν οι προτάσεις του νέου ιδιοκτήτη, ομίλου Grimaldi θα αλλάξει εντελώς το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του λιμανιού, ήρθε προς συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου το μεσημέρι της Πέμπτης και η πλειοψηφία του σώματος στάθηκε δίπλα στο Δήμο Ηγουμενίτσας, και στην πρόταση που διατύπωσε ο Δήμαρχος Παναγιώτης Νταής.

Με ένα ενδιαφέρον στοιχείο να αποτελεί ο εκ των υστέρων προβληματισμός ορισμένων υποστηρικτών της παραχώρησης του Λιμανιού, όπως πρώτος από όλους έκανε σήμερα ο Περιφερειάρχης Ηπείρου… δεν αναμενόταν κάτι διαφορετικό από την απόφαση στην οποία κατέληξε το σώμα, χωρίς να λείψουν πάντως οι ενστάσεις και η κριτική που ασκήθηκε κυρίως από τη «Λαϊκή Συσπείρωση Ηπείρου» έναντι των πολιτικών δυνάμεων οι οποίες στηρίζουν σήμερα και στήριξαν στο παρελθόν τις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιας περιουσίας, όπως συνέβη και με το λιμάνι της Ηγουμενίτσας.

Η Περιφερειακή Αρχή δια του αντιπεριφερειάρχη Θωμά Πιτούλη που παραχώρησε την αρχική εισήγηση της συνεδρίασης στο Δήμαρχο Ηγουμενίτσας, έδειξε να αφήνει χώρο στην τοπική κοινωνία για να πάει μπροστά σε έναν δύσκολο δρόμο που ανοίγει πλέον – για την παράταξη του ΚΚΕ βέβαια, ο δρόμος αυτός άνοιξε με τις υπογραφές της παραχώρησης του λιμανιού στον ιταλικό όμιλο. Ο αγώνας αυτός θα είναι πολύπλευρος όπως είπε ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας: πολιτικός προς την κυβέρνηση, αγωνιστικός και δικαστικός.

Το σώμα κατά πλειοψηφία τάχθηκε με τη βασική θέση του Δήμου Ηγουμενίτσας που είναι η αντίθεση στις βασικές προβλέψεις του master plan, το αίτημα ουσιαστικής διαβούλευσης με τον Όμιλο Grimaldi για την επανεξέταση του σχεδίου, με βάση συγκεκριμένες μη διαπραγματεύσιμες αρχές της τοπικής κοινωνίας και ουσιαστικά είπε “ναι” στη στήριξη του Δήμου Ηγουμενίτσας στις μελλοντικές ενέργειές του. Αντίθετη στην απόφαση της πλειοψηφίας ήταν η «Λαϊκή Συσπείρωση» και παρών δήλωσε ο επικεφαλής της παράταξης «ΦΩΣ».

Η εισήγηση του Δημάρχου Ηγουμενίτσας

Μετά την παραχώρηση του λόγου εισηγητή στο Δήμαρχο Ηγουμενίτσας, ο Παναγιώτης Νταής συνοπτικά ανέφερε τις θέσεις που περιγράφονται αναλυτικά στην απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Η απόφαση αυτή ορίζει την ανάγκη συμβατότητας του master plan με το πολεοδομικό σχέδιο της Ηγουμενίτσας αφού οι προτεινόμενες βαριές βιομηχανικές χρήσεις συγκρούονται με το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, το οποίο προστατεύει τον παραθαλάσσιο χώρο για ήπιες χρήσεις, κατοικία, αναψυχή και τουρισμό. Τονίζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την οικονομική επιβάρυνση του Δήμου από τις νέες δραστηριότητες που θα αυξήσουν τις ανάγκες των δημοτικών υπηρεσιών (καθαριότητα, συντήρηση οδών, φωτισμός) χωρίς να έχει προβλεφθεί χρηματοδότηση από τον παραχωρησιούχο, σύγκρουση με τη βιώσιμη ανάπτυξη με κατασκευή βαρέων υποδομών που υποβαθμίζουν τον τουριστικό χαρακτήρα της πόλης, περαιτέρω κυκλοφοριακή πίεση κτλ.

Η ουσία της τοποθέτησης του Δημάρχου κατέληξε στην πρόταση που τονίζει το πολιτικό σκέλος της παραπέρα διεκδίκησης, κάτι που τόνισε και καταληκτικά ο Δήμαρχος. Όπως είπε, ο Δήμος Ηγουμενίτσας έχει ήδη ανοίξει κύκλο επαφών με πέντε κρίσιμους φορείς της κυβέρνησης για το master plan του λιμανιού Ηγουμενίτσας: με το Υπουργείο Πολιτισμού (συνεδριάζει το ΚΑΣ για τον αρχαιολογικό, με αίτημα παράστασης του Δήμου την επόμενη εβδομάδα), το Υπουργείο Περιβάλλοντος (λόγω προστατευόμενων ζωνών Natura 2000 στο Δέλτα Καλαμά – Σαγιάδα), το Υπουργείο Τουρισμού (ανάγκη συμβατότητας των νέων χρήσεων με ειδικό και περιφερειακό χωροταξικό τουρισμού), το Υπουργείο Οικονομικών (ως κάτοχο του δημόσιου περιουσιακού στοιχείου του λιμανιού) και το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο Ναυτιλίας (που κάνει την εισήγηση στην ΕΣΑΛ). Ο Δήμος Ηγουμενίτσας θα επιδιώξει συναντήσεις με όλους ώστε να τεθούν αναλυτικά οι θέσεις του. Παράλληλα, δεν έχουν φύγει από το τραπέζι οι δυναμικές κινητοποιήσεις στην Ηγουμενίτσα και όπου χρειαστεί θα υπάρξουν και διοικητικές και δικαστικές προσφυγές σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, με το δημοτικό συμβούλιο να εγκρίνει την αναμόρφωση του προϋπολογισμού για τις σχετικές δαπάνες.

Οι απόψεις και τοποθετήσεις

Στήριξη στις θέσεις του Δήμου Ηγουμενίτσας δήλωσε ο Δήμαρχος Φιλιατών Βασίλειος Τζίγκος και ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Θεσπρωτίας Αντώνιος Νικολάου.

Ακολούθως, ο Αντιπεριφερειάρχης Θεσπρωτίας Θωμάς Πιτούλης σε μια μεγάλη τοποθέτηση, κατέγραψε τη σειρά αυξήσεων των διαφόρων χρεώσεων που επέβαλε ο Grimaldi από το 2023 (Σύβοτα, Παταριά, Σαγιάδα) επισημαίνοντας ότι η πρακτική της «ισοσκέλισης εξόδων» επιβαρύνει την τοπική οικονομία. Αναφέρθηκε επίσης σε αποφάσεις και ενέργειες εντός ζώνης λιμένα (κλείσιμο καντίνας, περιορισμός στάθμευσης, ειδοποιήσεις προς χρήστες) και σε προτάσεις του master plan που προκαλούν αντιδράσεις (κατεδάφιση κρατητηρίων για νέο πάρκινγκ, αύξηση μηνιαίων box εταιρειών, κλείσιμο χώρων για την Αστυνομία το Πάσχα). Έθεσε ως ζητήματα αρχής την ανάδειξη των καταφυγίων Σαγιάδας–Συβότων–Πλαταριάς, την ανάγκη σαφούς ορίζοντα για τη Μαρίνα ακόμα και αν δεν επιθυμεί ο νυν ιδιοκτήτης του λιμένα να επενδύσει αυτός στη μαρίνα, την απόρριψη της ένταξης του αρχαιολογικού χώρου στη λιμενική ζώνη και την πρόβλεψη για πετρέλευση σε θεσμοθετημένο χώρο (στη θέση Γωνιά και όχι εκεί που προτείνει το master plan) βάσει του υφιστάμενου ΓΠΣ. Επεσήμανε, τέλος ο κ. Πιτούλης, την αντίφαση με την πρόσφατη ΚΥΑ για τις διεθνείς πύλες εισόδου (απουσία ρητής πρόβλεψης για το λιμάνι Ηγουμενίτσας), που δυσχεραίνει κρίσιμες λειτουργίες (όπως το υγειονομείο, οι έλεγχοι ζωικού–φυτικού κεφαλαίου), ζητώντας να ενσωματωθεί ρητή αναφορά στη νέα απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Ο πρώην Δήμαρχος Ηγουμενίτσας και πρώην Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΛΗΓ Ανδρέας Νταής επανέλαβε την επί της αρχής αντίθεσή του στην παραχώρηση του Λιμανιού, υπενθυμίζοντας ότι το λιμάνι ανήκει στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Συνδυασμένων Μεταφορών και ότι το προηγούμενο master plan (του 2014, με τροποποίηση το 2018) δεν προέβλεπε ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη, αποθήκες πετρελαιοειδών και χύδην φορτία που προτείνει το νέο. Κατά τον ίδιο, οι νέες προβλέψεις συνιστούν «οχλούσες δραστηριότητες» και έρχονται χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με την πόλη.

Από το «Κοινό των Ηπειρωτών», ο Γιάννης Στέφος μίλησε για «άθλια ιδιωτικοποίηση» και ζήτησε να υιοθετηθεί αυτούσιο το ψήφισμα του Δήμου Ηγουμενίτσας, προκρίνοντας κινητοποιήσεις.

Ο Στέφανος Ζούμπας έθεσε ζήτημα ταυτότητας, δικαιοσύνης και προσανατολισμού για όλη την Ήπειρο, τάχθηκε «αναφανδόν» με τον Δήμο σε θέση ευθύνης και όχι άρνησης και τόνισε ότι ο τουριστικός προσανατολισμός του λιμανιού θα πληγεί καίρια αν προχωρήσει το συγκεκριμένο master plan. Ζήτησε την απόσυρση των επίμαχων προβλέψεων, σαφή χρονοδιαγράμματα για τη μαρίνα και τα καταφύγια, διασύνδεση με νέα έργα υποδομής προς Μαυρομάτι κτλ. και αύξηση του αντισταθμιστικού τέλους υπέρ του Δήμου Ηγουμενίτσας.

Ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Γιώργος Πρέντζας ήταν αυτός που ανέβασε λίγο την ένταση της συζήτησης, υποτονική έως εκείνη την ώρα. Ο επικεφαλής της παράταξης του ΚΚΕ θύμισε παλαιότερες αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου υπέρ της ιδιωτικοποίησης του λιμανιού και χαρακτήρισε «τυράκι» την επιστροφή της χερσαίας ζώνης που είχε προβληθεί τότε από πολλούς, υποστηρίζοντας ότι το πλαίσιο της νέας «πολεμικής οικονομίας» στην Ευρώπη και στον κόσμο αλλάζει ριζικά τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων. “Σήμερα παρακαλάμε την κυβέρνηση να πάει μεσολαβητής στον Grimaldi; Θα εμπιστευτούμε την κυβέρνηση που έφτιαξε το πλαίσιο των πραγμάτων; Σπέρνουμε αυταπάτες;” αναρωτήθηκε με ένταση ο κ. Πρέντζας χαρακτηρίζοντας “πεφτοσυννεφάκηδες” χωρίς συστολή… όσους σήμερα αντιδρούν αλλά στο παρελθόν στήριξαν την πώληση του λιμανιού.

Ο Σπύρος Υφαντής θύμισε τις παλιότερα εκφρασθείσες απόψεις της παράταξης “Ορίζοντες Ηπείρου” με επικεφαλής τον Σπύρο Ριζόπουλο όταν έλεγε ότι το λιμάνι κινδυνεύει να «καταπιεί» την πόλη και στο σήμερα ο κ. Υφαντής συντάχθηκε με το διεκδικητικό πλαίσιο του Δήμου Ηγουμενίτσας.

Ο Λάμπρος Γεωργόπουλος μίλησε για «αποικιοκρατική νοοτροπία», καταλογίζοντας διαχρονική απουσία παρέμβασης στην Περιφέρεια. Κατηγόρησε Καχριμάνη-Πιτούλη πως είναι υπεύθυνοι για πολλά δεινά της Ηπείρου και για τα προδιαγραφόμενα σήμερα της Ηγουμενίτσας, αφού με την παραχώρηση του λιμένα σε ιδιώτη δόθηκε η ακτογραμμή της Ηπείρου για 85 χρόνια. Ανέφερε δε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργόπουλος πως αν συνέχιζε ο όμιλος Grimaldi να εκτελεί δρομολόγια με τα πλοία του ως πελάτης του ΟΛΗΓ για τα επόμεαν χρόνια θα πλήρωνε 160 εκατ. ευρώ. Αυτός λοιπόν το αγόρασε με μόλις 80 εκατ. και τώρα υπάρχουν αυτές οι χρεώσεις και η αποικοκρατική νοοτροπία έναντι της τοπικής κοινωνίας.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Βασίλης Γοργόλης υπενθύμισε τη διαχρονική αντίθεσή του στην παραχώρηση και προέβλεψε ότι «δεν πρόκειται να ακούσουν τίποτα από εμάς», διαφοροποιούμενος ο μόνος, από την παράταξη της πλειοψηφίας.

Τέλος, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης χαρακτήρισε τη γενόμενη συζήτηση «ολίγον λαϊκίστικη», αναγνώρισε όμως ότι «κανείς δεν πίστευε πως η πορεία της ιδιωτικοποίησης θα έπαιρνε αυτή την κατεύθυνση», επανέλαβε την αρχή υπέρ της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, αλλά έθεσε κόκκινες γραμμές για τις αποθήκες πετρελαιοειδών κτλ. λέγοντας ότι «αυτά που θέλουν να περάσουν δεν περνάνε σε όλη την Ήπειρο». Δήλωσε ότι ταυτίζεται με τη «νηφάλια γραμμή» των Δημάρχων Ηγουμενίτσας και Φιλιατών.

Δήλωση Π. Νταή

Ο Δήμαρχος Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής, προέβη στην ακόλουθη δήλωση για την απόφαση Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου, σχετικά με το Master Plan του λιμένα Ηγουμενίτσας:

«Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου, στη συνεδρίαση της 30ης Οκτωβρίου 2025, με ευρεία πλειοψηφία, υιοθέτησε πλήρως τις θέσεις του Δημοτικού Συμβουλίου Ηγουμενίτσας, σχετικά με το περιεχόμενο του Master Plan (Αρχικό Προγραμματικό Σχέδιο Ανάπτυξης) του λιμένα Ηγουμενίτσας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Περιφερειάρχη Ηπείρου κ. Αλέξανδρο Καχριμάνη, τον Αντιπεριφερειάρχη Θεσπρωτίας κ. Θωμά Πιτούλη, τους επικεφαλής των περιφερειακών παρατάξεων κ. Γιάννη Στέφο, Στέφανο Ζούπα και Σπύρο Υφαντή για την στήριξη που παρέχουν στις προσπάθειες του Δήμου.

Οι λοιπές περιφερειακές παρατάξεις που δεν ψήφισαν υπέρ ή ψήφισαν παρόν, εκτιμώ ότι επέλεξαν αυτή τη στάση όχι για λόγους που σχετίζονται με την αντίθεσή τους στις θέσεις του Δήμου μας για το συγκεκριμένο θέμα, αλλά ενδεχομένως για λόγους που συνδέονται με τη γενικότερη στάση τους στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Τους ευχαριστούμε όμως γιατί συνέβαλλαν με τις προτάσεις τους στον εμπλουτισμό της επιχειρηματολογίας μας. Πρόκειται για μια απολύτως θετική εξέλιξη που ενδυναμώνει τις προσπάθειες της τοπικής κοινωνίας και των φορέων της, προκειμένου να μην εγκριθεί το προτεινόμενο από τον Ο.Λ.ΗΓ. Σχέδιο Ανάπτυξης, το οποίο θα έχει ως συνέπεια την δραματική επί τα χείρω αλλαγή του χαρακτήρα και της φυσιογνωμίας, τόσο του λιμένα, όσο και της ευρύτερης περιοχής. Η απόλυτα τεκμηριωμένη και ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, κατάφερε με τα επιχειρήματα και τις προτάσεις που διατυπώνει, να ενώσει σχεδόν όλες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις όχι μόνο της Ηγουμενίτσας και της Θεσπρωτίας, αλλά και ολόκληρης της Ηπείρου. Για πρώτη φορά ένα θέμα της περιοχής μας αποκτά πλέον πανηπειρωτική εμβέλεια και το γεγονός αυτό ισχυροποιεί τις θέσεις της τοπικής κοινωνίας, αλλά αποδεικνύει παράλληλα ότι η Ηγουμενίτσα δεν είναι πλέον φτωχός συγγενής, αλλά ισότιμος συνομιλητής και συνδιαμορφωτής των εξελίξεων.

Ο Δήμος Ηγουμενίτσας, έχει ήδη ενημερώσει εγγράφως και με τηλεφωνικές επικοινωνίες όλα τα μέλη της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) για τις θέσεις του απέναντι στις απαράδεκτες προβλέψεις του Σχεδίου του Ο.Λ.ΗΓ., καθώς και για τις απαιτήσεις του, στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισής του από τα θεσμικά όργανα του κράτους. Τις επόμενες ημέρες η εκστρατεία ενημέρωσης θα κλιμακωθεί με συναντήσεις στα πλέον κρίσιμα για την υπόθεση Υπουργεία, αλλά και με την ανάδειξη του θέματος σε πανελλαδικό επίπεδο, στο ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ που θα πραγματοποιηθεί από 5 – 8 Νοεμβρίου στην Αλεξανδρούπολη.

Στη συνέχεια θα υπάρξει πλήρης ενημέρωση των τοπικών φορέων και της κοινωνίας, προκειμένου να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα της προσπάθειας».