Ιόνια Οδός: Τι πήγε λάθος στο 127ο χιλιόμετρο;

Από τις 2 Φεβρουαρίου συμπληρώθηκαν αισίως δέκα ημέρες από το πρωτοφανές για μεγάλο αυτοκινητόδρομο – έναν από τους πιο σύγχρονους της χώρας – γεγονός της διακοπής της κυκλοφορίας στο 127ο χιλιόμετρο της Ιόνιας Οδού, λόγω μετακίνησης του βουνού.

Από θαύμα αποφεύχθηκε κάποιο σοβαρό τροχαίο ατύχημα την στιγμή της έναρξης του φαινομένου, αν, βάλτε με το νου σας τι θα συνέβαινε, ένα αυτοκινήτο ή ένα μεγαλύτερο όχημα, π.χ. λεωφορείο, περνούσε από το συγκεκριμένο σημείο – τα οχήματα κινούνται στο συγκεκριμένο αυτοκινητόδρομο με μια μέση ταχύτητα της τάξης των 120 χιλιομέτρων την ώρα.

Δικαίως και σωστά, είδαμε ερωτήσεις, αναφορές, ανακοινώσεις τις τελευταίες εβδομάδες, αφενός για το κλείσιμο λωρίδων κυκλοφορίας στην Εγνατία Οδό, λόγω των έργων συντήρησης σηράγγων και αφετέρου για την εκτροπή των βαριών οχημάτων σε παράδρομους, λόγω απαγορευτικού της κυκλοφορίας τους στο συγκεκριμένο δρόμο. Διατυπώθηκε το αίτημα να σταματήσουμε να πληρώνουμε διόδια, εφόσον η παροχή υπηρεσιών και η ποιότητα της ασφάλειας της μετακίνησης δε συνάδει επ’ ουδενί με την προσφερόμενη υπηρεσία από τον ιδιώτη παραχωρησιούχο πια και όχι από την κρατική “Εγνατία Οδός ΑΕ” – το πρόβλημα ειρήσθω εν παρόδω, εντοπίζεται στο κομμάτι της Εγνατίας στα όρια της Δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου, εκεί όπου “τρυπήθηκε” η Πίνδος αλλά και σε άλλα σημεία όπου κατασκευάστηκαν σήραγγες, μέχρι την Ηγουμενίτσα.

Αν εξαιρέσουμε μια ανακοίνωση της Όλγας Γεροβασίλη, βουλευτού Άρτας του ΣΥΡΙΖΑ, κανένας κοινοβουλευτικός έλεγχος δεν κινήθηκε ούτε από την ίδια αλλά ούτε και από άλλους βουλευτές της Ηπείρου ή της Αιτωλοακαρνανίας, για να αναζητηθούν οι απαντήσεις για τα αίτια του φαινομένου που κατά τον καθηγητή γεωλογίας Ευθύμιο Λέκκα, θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί με σωστές και εξονυχιστικές μελέτες! (υπάρχει και το σχετικό βίντεο με τις δηλώσεις του προέδρου του Οργανισμού Αντισεισμικής Προστασίας). Την Τρίτη οι βουλευτές Ηπείρου της ΝΔ είχαν συνάντηση με τον Υπουργό Υποδομών και ανακοίνωσαν πως εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, θα ανοίξει η μία κατεύθυνση και θα λειτουργήσει με αμφιδρόμηση ο δρόμος, για να ανοίξει και στα δύο ρεύματα θα απαιτηθεί περισσότερος καιρός.

Κρίσιμα ερωτήματα 

Η “Νέα Οδός” είναι η εταιρία που ανέλαβε τη μελέτη, το σχεδιασμό, την κατασκευή, την εκμετάλλευση, τη λειτουργία και τη συντήρηση του έργου Παραχώρησης «Ιόνια Οδός». “Ως θυγατρική του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η Νέα Οδός συνδυάζει απόλυτη γνώση της ελληνικής πραγματικότητας με τεχνογνωσία, εμπειρία και εξειδίκευση”, μας ενημερώνει στην ιστοσελίδα της. Σχήμα κοινοπρακτικό με τη συμμετοχή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παρεμπιπτόντως, έχει αναλάβει πια και την λειτουργία και συντήρηση της Εγνατίας Οδού, με εξαιρετικά επικερδές αντίτιμο… ως αποτέλεσμα μιας μνημονιακής υποχρέωσης που ανέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ με το δικό του μνημόνιο και που χωρίς κανένα δισταγμό διεκπεραίωσε διαγωνιστικά η ΝΔ.

Η εταιρεία την επομένη του κλεισίματος του δρόμου ανακοίνωση ότι “λόγω των άνω κυκλοφοριακών ρυθμίσεων θα ισχύουν μειωμένα κόμιστρα στον Μετωπικό Σταθμό Διοδίων Τερόβου (προς Ιωάννινα)“. Άλλη ανακοίνωση πέραν των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων δεν εκδόθηκε από την εταιρεία.

Συχνά ακούμε: «είναι γεωλογικό φαινόμενο» ή «φταίνε οι καιρικές συνθήκες». Κατανοούμε τη σεισμογενή Ελλάδα και τα έντονα καιρικά φαινόμενα, όμως το συγκεκριμένο συμβάν δεν μπορεί να οφείλεται μόνο σε καιρικά φαινόμενα -τις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών. Το παραδέχτηκε και ο κ. Λέκκας…

Ποια γεωτεχνική μελέτη ίσχυε, αν το σημείο ήταν υψηλού κινδύνου, ποιος παρακολουθούσε την ασφάλεια μετά την παράδοση;

Ποια μέτρα προβλέφθηκαν, ποιοι τα επέβλεψαν και ποιος παρακολουθεί την ασφάλεια του έργου;

Αν τα παραπάνω δεν εφαρμόστηκαν, η κατάρρευση είναι αποτέλεσμα συμπεριφορών της φύσης και όχι ανθρώπινων επιλογών ή παραλείψεων;

Θυμίζουμε πως ένα τμήμα της Εγνατίας Οδού μετά την Τύρια καθυστέρησε να κατασκευαστεί και να παραδοθεί λόγω γεωλογικών φαινομένων που θυμίζουν την περίπτωση της Συκούλας. Το έργο και στο τμήμα αυτό ολοκληρώθηκε χωρίς 20 χρόνια μετά, να έχει παρουσιαστεί το παραμικρό.

Θέτουμε καλοπροαίρετα τα παραπάνω ερωτήματα που θα έπρεπε ήδη να είχαν απαντηθεί προς τους πολίτες αυτού του κράτους, το οποίο πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια, διαπιστώνουμε πως από τύχη υπάρχει…

Σ. Αρναούτογλου προς Κομισιόν

Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου σχετικά με τη μεγάλη κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό, η οποία διέκοψε την κυκλοφορία σε έναν κρίσιμο οδικό άξονα της Δυτικής Ελλάδας, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην ασφάλεια των πολιτών, στην οικονομία και στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Ο ευρωβουλευτής επισημαίνει ότι πρόκειται για έργο σύμβασης παραχώρησης με ευρωπαϊκή διάσταση και χρηματοδότηση, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη διασφάλιση υψηλών προδιαγραφών ασφάλειας, ανθεκτικότητας και διαφάνειας.

Παράλληλα, ασκεί κριτική στην Κυβέρνηση για την απουσία σαφούς ενημέρωσης σχετικά με:

-πιθανές ευθύνες του παραχωρησιούχου,

-μέτρα προστασίας των χρηστών,

-και τη διαχείριση της οικονομικής επιβάρυνσης των πολιτών μέσω διοδίων σε τμήματα που δεν λειτουργούν.

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά: «Οι πολίτες δικαιούνται ασφαλείς υποδομές, διαφάνεια και υπευθυνότητα. Δεν μπορεί να πληρώνουν διόδια για δρόμους που δεν χρησιμοποιούν ούτε να παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα για την ασφάλεια κρίσιμων έργων. Η Κυβέρνηση οφείλει να εξασφαλίζει ουσιαστική εποπτεία και όχι απλώς να παρακολουθεί τα γεγονότα.»

Ο κ. Αρναούτογλου υπενθυμίζει ότι σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν είχαν ληφθεί άμεσα μέτρα, με κυρώσεις στον παραχωρησιούχο και αναστολή διοδίων, επισημαίνοντας ότι η προστασία των πολιτών πρέπει να αποτελεί σταθερή προτεραιότητα ανεξαρτήτως κυβέρνησης.

Με την παρέμβασή του ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει:

-την τήρηση των ευρωπαϊκών προδιαγραφών ασφάλειας,

-την ανθεκτικότητα των υποδομών στην κλιματική κρίση,

-και την προστασία των χρηστών σε περιπτώσεις διακοπής λειτουργίας βασικών μεταφορικών δικτύων.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

Θέμα: Κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό – ασφάλεια ευρωπαϊκών υποδομών, ευθύνες παραχωρησιούχων και κυβερνητική εποπτεία

Η πρόσφατη κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό, ανάμεσα Άρτα-Αιτωλοακαρνανία, είχε ως αποτέλεσμα τη διακοπή της κυκλοφορίας ενός κρίσιμου οδικού άξονα της Δυτικής Ελλάδας, προκαλώντας επιπτώσεις στην ασφάλεια των πολιτών και στην τοπική οικονομία.

Ο αυτοκινητόδρομος λειτουργεί στο πλαίσιο σύμβασης παραχώρησης, με ευθύνη του παραχωρησιούχου για τις μελέτες, τη συντήρηση και την ασφάλεια, αποτελώντας τμήμα Ευρωπαϊκού μεταφορικού δικτύου που έλαβε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, δεν έχει υπάρξει σαφής δημόσια ενημέρωση για πιθανές ευθύνες ή κυρώσεις προς τον παραχωρησιούχο, ούτε μέτρα προστασίας των χρηστών, όπως η αναστολή διοδίων σε τμήματα που παραμένουν κλειστά. Η στάση αυτή προκαλεί ερωτήματα για την επάρκεια των μελετών, την ανθεκτικότητα των υποδομών έναντι ακραίων καιρικών φαινομένων και την αποτελεσματικότητα της κρατικής εποπτείας.

Σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν είχαν επιβληθεί κυρώσεις στον παραχωρησιούχο και ανεστάλη η λειτουργία διοδίων, ώστε να προστατευθούν οι πολίτες.

Ερωτάται η Επιτροπή:

Δεδομένου ότι η Ιόνια Οδός έχει συγχρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκά ταμεία, ποιοι μηχανισμοί ελέγχου και εποπτείας προβλέπονται σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση της ασφάλειας, της συντήρησης και της ανθεκτικότητας τέτοιων κρίσιμων υποδομών;

Προτίθεται να εξετάσει εάν τηρήθηκαν οι ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφάλειας, ανθεκτικότητας και εποπτείας στη συγκεκριμένη περίπτωση;

Ποιες υποχρεώσεις έχουν τα κράτη-μέλη και οι παραχωρησιούχοι για την προστασία των χρηστών, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής επιβάρυνσης μέσω διοδίων, όταν κρίσιμες υποδομές τίθενται εκτός λειτουργίας λόγω φυσικών καταστροφών ή τεχνικών προβλημάτων;

Παναγιώτης Μπούρχας