Σχολεία της Ηπείρου μετονομάζονται σε «Μιχάλης Γκανάς» και «Γεώργιος Γεννάδιος»

Με υπουργική απόφαση που υπογράφει η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, μετονομάζονται δύο σχολικές μονάδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ήπειρο, μία στη Θεσπρωτία και μία στα Ιωάννινα, αποδίδοντας τιμή σε δύο εμβληματικές μορφές της ελληνικής παιδείας και του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού.

Συγκεκριμένα, το Γενικό Λύκειο Φιλιατών μετονομάζεται σε Γενικό Λύκειο Φιλιατών – «Μιχάλης Γκανάς», ενώ το Γυμνάσιο Δολιανών Ιωαννίνων αποκτά την ονομασία Γυμνάσιο Δολιανών – «Γεώργιος Γεννάδιος». Οι μετονομασίες εντάσσονται στο πλαίσιο της ανάδειξης προσώπων που συνδέθηκαν ιστορικά, πνευματικά και πολιτισμικά με τις τοπικές κοινωνίες, αφήνοντας διαχρονικό αποτύπωμα στο εθνικό εκπαιδευτικό και πνευματικό γίγνεσθαι.

Ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Θεσπρωτία έχει η απόφαση να δοθεί στο Γενικό Λύκειο Φιλιατών το όνομα του Μιχάλη Γκανά, ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες ποιητές και στιχουργούς, με καταγωγή από τον Τσαμαντά. Η μετονομασία αποτελεί αναγνώριση της βαθιάς σχέσης του δημιουργού με τον τόπο του, αλλά και της προσφοράς του στη νεοελληνική ποίηση και στο ελληνικό τραγούδι.

Ο Μιχάλης Γκανάς γεννήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 1944 και πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στην Αλβανία και στην Ουγγαρία, όπου η οικογένειά του βρέθηκε ως πολιτικά εξόριστη. Οι εμπειρίες της προσφυγιάς, του ξεριζωμού και της απουσίας της πατρίδας αποτυπώθηκαν έντονα στο έργο του, το οποίο χαρακτηρίζεται από λιτότητα, εσωτερικότητα και βαθιά συναισθηματική φόρτιση. Παρότι φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του, επιλέγοντας να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία και στη δημιουργική γραφή.

Στη διάρκεια της πορείας του εργάστηκε ως βιβλιοπώλης, επιμελητής ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών και κειμενογράφος, ενώ μεγάλο μέρος της ποιητικής του παραγωγής μελοποιήθηκε από κορυφαίους συνθέτες, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο Νίκος Ξυδάκης και ο Γιώργος Χατζηνάσιος. Το έργο του τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1994 για την «Παραλογή», καθώς και με τη βράβευση από την Ακαδημία Αθηνών το 2011 για το σύνολο της ποιητικής του δημιουργίας. Ο Μιχάλης Γκανάς απεβίωσε στην Αθήνα στις 12 Νοεμβρίου 2024, σε ηλικία ογδόντα ετών.

Η απόδοση του ονόματός του στο Λύκειο Φιλιατών προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό στη σχολική κοινότητα, συνδέοντας τη μαθητική καθημερινότητα με μια προσωπικότητα που ανέδειξε τη δύναμη του λόγου, της μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας, στοιχεία άρρηκτα δεμένα με την ιστορία της ακριτικής Θεσπρωτίας.

Παράλληλα, στα Ιωάννινα, το Γυμνάσιο Δολιανών μετονομάζεται σε Γυμνάσιο Δολιανών – «Γεώργιος Γεννάδιος», τιμώντας έναν από τους σημαντικότερους δασκάλους του Γένους και κορυφαίους παιδαγωγούς του δέκατου ένατου αιώνα. Ο Γεώργιος Γεννάδιος, με καταγωγή από τα Δολιανά Πωγωνίου, υπήρξε εμβληματική μορφή της ελληνικής εκπαίδευσης πριν και μετά την Επανάσταση του 1821, συνδέοντας τη διδασκαλία με τα ιδανικά της ελευθερίας και της εθνικής αναγέννησης.

Ως λόγιος, εκπαιδευτικός και οργανωτής της δημόσιας εκπαίδευσης στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, συνεργάστηκε στενά με τον Ιωάννη Καποδίστρια και συνέβαλε καθοριστικά στη συγκρότηση εκπαιδευτικών θεσμών, όπως το Κεντρικό Σχολείο της Αίγινας. Υπηρέτησε επί σειρά ετών ως γυμνασιάρχης στο Α’ Γυμνάσιο Αθηνών, δίδαξε σε σημαντικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και αναγνωρίστηκε διεθνώς, καθώς το 1838 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Λειψίας, τιμή που απονεμήθηκε για πρώτη φορά σε Έλληνα.