Πρωταθλήτρια στη φιλοξενία η Ήπειρος

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΙΝΣΕΤΕ

Π. Μπούρχας

Στην κορυφή της χώρας βρίσκεται η Ήπειρος ως προς την ικανοποίηση των επισκεπτών από την εξυπηρέτηση και το ανθρώπινο δυναμικό των τουριστικών επιχειρήσεων, συγκεντρώνοντας βαθμολογία 9,8 στα 10. Την ίδια ώρα, όμως, παραμένει εκτός των πέντε περιφερειών που απορροφούν το 90% των τουριστικών εισπράξεων της Ελλάδας, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης του ΙΝΣΕΤΕ«Ο Ελληνικός Τουρισμός: Επιτεύγματα, Προκλήσεις, Προοπτικές».

Η μελέτη αποτυπώνει μια ελληνική τουριστική αγορά που καταγράφει ιστορικά υψηλά στις αφίξεις και στα έσοδα, αλλά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονες γεωγραφικές ανισότητες, υψηλή εποχικότητα και σημαντικές ελλείψεις σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό.

Για την Ήπειρο, τα ευρήματα αναδεικνύουν τη διαφορά ανάμεσα στην ποιότητα της παρεχόμενης φιλοξενίας και στο μερίδιο που καταλαμβάνει η περιοχή στη συνολική τουριστική δραστηριότητα της χώρας.

Ήπειρος: Βαθμολογία 9,8 στα 10 για την εξυπηρέτηση

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που αφορούν την Ήπειρο είναι η ιδιαίτερα υψηλή αξιολόγηση των επισκεπτών για την εξυπηρέτηση και το ανθρώπινο δυναμικό των τουριστικών επιχειρήσεων.

Η Περιφέρεια Ηπείρου συγκεντρώνει βαθμολογία 9,8 στα 10, ισοβαθμώντας στην πρώτη θέση με το Βόρειο Αιγαίο.

Ακολουθούν η Θεσσαλία με 9,7 και τα Ιόνια Νησιά με 9,6, ενώ ο πανελλαδικός μέσος όρος κυμαίνεται περίπου μεταξύ 9,4 και 9,5.

Η επίδοση αυτή αποτελεί σημαντικό ποιοτικό πλεονέκτημα για την Ήπειρο, καθώς αποτυπώνει την υψηλή ικανοποίηση των επισκεπτών από τις υπηρεσίες φιλοξενίας.

Παράλληλα, αναδεικνύει τον ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού στη διαμόρφωση της συνολικής τουριστικής εμπειρίας, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις εργαζομένων σε πανελλαδικό επίπεδο.

Στο 59% ο δείκτης για την πρόσβαση στις ακτές

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά της μελέτης σε δείκτη που σχετίζεται με την πρόσβαση στις ακτές και τη διαχείριση του παραλιακού μετώπου.

Η Ήπειρος καταγράφει ποσοστό 59%, μαζί με τη Θεσσαλία και τις Κυκλάδες, ενώ η Αττική εμφανίζει υψηλότερη επίδοση, στο 66%.

Το στοιχείο εντάσσεται στην ευρύτερη ανάλυση των παραμέτρων που αφορούν τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού και τη διαχείριση των παράκτιων περιοχών.

Η ακριβής ερμηνεία του ποσοστού συνδέεται με τη μεθοδολογία του συγκεκριμένου δείκτη και δεν ταυτίζεται αυτομάτως με το ποσοστό των ελεύθερα προσβάσιμων παραλιών.

Η Ήπειρος εκτός των πέντε περιφερειών που συγκεντρώνουν το 90% των εσόδων

Παρά την υψηλή αξιολόγηση της φιλοξενίας, η Ήπειρος δεν συγκαταλέγεται στις περιφέρειες που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με τη μελέτη, πέντε περιφέρειες —Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Αττική, Ιόνια Νησιά και Κεντρική Μακεδονία— απορροφούν το 83% των επισκέψεων και το 90% των τουριστικών εισπράξεων.

Αυτό σημαίνει ότι οι υπόλοιπες οκτώ περιφέρειες, μεταξύ των οποίων και η Ήπειρος, μοιράζονται το 10% των συνολικών τουριστικών εσόδων.

Η μελέτη δεν προσδιορίζει, στα συγκεκριμένα στοιχεία, το ακριβές ποσοστό που αντιστοιχεί αποκλειστικά στην Ήπειρο.

Η συγκέντρωση της τουριστικής δραστηριότητας σε περιορισμένο αριθμό προορισμών αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν άλλες περιοχές της χώρας στην προσέλκυση επισκεπτών και στην αύξηση των εσόδων τους.

Για την Ήπειρο, η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη σημασία της ενίσχυσης της τουριστικής προβολής, της προσβασιμότητας και της αξιοποίησης διαφορετικών μορφών τουρισμού, πέρα από την παραδοσιακή θερινή περίοδο.

Ρεκόρ 22,6 δισ. ευρώ στον ελληνικό τουρισμό

Το 2025 αποτέλεσε χρονιά ιστορικών υψηλών για τον ελληνικό τουρισμό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ, οι διεθνείς αφίξεις χωρίς την κρουαζιέρα ανήλθαν σε 37,98 εκατομμύρια, ενώ μαζί με την κρουαζιέρα έφτασαν τα 43,3 εκατομμύρια.

Οι εισπράξεις από τον εισερχόμενο τουρισμό, χωρίς την κρουαζιέρα, διαμορφώθηκαν σε 22,6 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 9,8% σε σύγκριση με το 2024.

Η άμεση συνεισφορά του τουρισμού αντιστοιχούσε στο 13% του ΑΕΠ, ενώ η συνολική, άμεση και έμμεση, εκτιμάται περίπου στο 30%.

Παράλληλα, οι επενδύσεις του κλάδου υπολογίζονται σε περίπου 5 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, η μέση διάρκεια παραμονής των επισκεπτών μειώθηκε από 7,4 διανυκτερεύσεις το 2019 σε 6,1 το 2025, καταγράφοντας υποχώρηση 17,2%.

Μεγάλη συγκέντρωση τουριστών σε λίγους προορισμούς

Η γεωγραφική ανισορροπία αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που καταγράφει η μελέτη.

Πέντε νησιά συγκεντρώνουν το 47% των διεθνών αφίξεων, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ΙΝΣΕΤΕ από το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το 90% των δημοτικών ενοτήτων, που καλύπτουν το 95% της ελληνικής επικράτειας, εμφανίζει μικρή ή μηδαμινή τουριστική ανάπτυξη.

Παράλληλα, η εποχικότητα παραμένει έντονη.

Το τρίτο τρίμηνο του 2025 συγκέντρωσε το 52,4% των διεθνών αφίξεων και το 52,5% των τουριστικών εισπράξεων.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερες περιοχές της χώρας και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους.

Εναλλακτικός τουρισμός και ανάπτυξη της ηπειρωτικής ενδοχώρας

Στο πλαίσιο της περιφερειακής ανάπτυξης, η Ήπειρος διαθέτει δυνατότητες για την ενίσχυση μορφών τουρισμού που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τους θερινούς μήνες.

Ο ορεινός τουρισμός, οι δραστηριότητες στη φύση, οι πολιτιστικές διαδρομές, ο γαστρονομικός και ο περιπατητικός τουρισμός αποτελούν πεδία που μπορούν να συμβάλουν στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου.

Η αξιοποίηση των δυνατοτήτων αυτών προϋποθέτει οργανωμένο σχεδιασμό, βελτίωση της πρόσβασης, επενδύσεις σε υποδομές και συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η στήριξη των μικρών και οικογενειακών τουριστικών επιχειρήσεων, που αποτελούν μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της περιοχής.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τον ρόλο των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών, οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν στον συντονισμό των φορέων, στη διαχείριση των τουριστικών ροών και στην αξιοποίηση δεδομένων για τον σχεδιασμό της ανάπτυξης.

Ελλείψεις προσωπικού και προβλήματα στις υποδομές

Σε πανελλαδικό επίπεδο, το τρίτο τρίμηνο του 2025 η απασχόληση σε καταλύματα και εστίαση έφτασε τους 475.200 εργαζομένους, αντιπροσωπεύοντας το 10,8% της συνολικής απασχόλησης.

Το ποσοστό πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε από 82,1% το 2019 σε 90,4% το 2025.

Παρά τη βελτίωση, οι ελλείψεις προσωπικού στα ξενοδοχεία αντιστοιχούσαν στο 14% των θέσεων εργασίας, ενώ μόλις το 24% των εργαζομένων στον ξενοδοχειακό κλάδο ήταν απόφοιτοι τουριστικών σχολών.

Η μελέτη εντοπίζει επίσης αδυναμίες στις δημόσιες υποδομές, στις μεταφορές, στην αεροπορική συνδεσιμότητα και στη διαχείριση των προορισμών.

Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 21η θέση παγκοσμίως στον Δείκτη Ανάπτυξης Ταξιδιών και Τουρισμού του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ενώ οι επενδύσεις των τουριστικών επιχειρήσεων δεν επαρκούν από μόνες τους για να καλύψουν τις ανάγκες των δημόσιων υποδομών.

Περιβαλλοντική βιωσιμότητα και κοινωνική αποδοχή

Σημαντικές προκλήσεις καταγράφονται και στον τομέα της περιβαλλοντικής προστασίας.

Μόλις το 8% των ξενοδοχείων διαθέτει πιστοποίηση βιωσιμότητας, ενώ το 73% των επιχειρήσεων δεν έχει θέσει στόχο μείωσης των εκπομπών έως το 2030.

Η κλιματική αλλαγή, η διάβρωση των ακτών και η πίεση στους υδάτινους πόρους αποτελούν ζητήματα που απαιτούν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Παράλληλα, το 82,4% των πολιτών αξιολογεί θετικά την οικονομική συνεισφορά του τουρισμού, αν και παραμένουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις στα ενοίκια και στο κόστος ζωής.