Δημοκρατική αναγκαιότητα η  δημοσίευση των απευθείας αναθέσεων στον περιφερειακό Τύπο

Η διαφάνεια δεν είναι μια αφηρημένη έννοια ούτε μια τυπική υποχρέωση της δημόσιας διοίκησης. Είναι ο θεμέλιος λίθος της δημοκρατίας και η προϋπόθεση για να λειτουργεί το κράτος με τρόπο δίκαιο, αποτελεσματικό και αξιόπιστο. Σήμερα, όμως, ένα κρίσιμο κομμάτι της δημόσιας δράσης παραμένει στη σκιά: οι απευθείας αναθέσεις. Το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των δημοσίων συμβάσεων, πραγματοποιείται με αυτή τη διαδικασία, νόμιμη μεν, αλλά χωρίς ουσιαστική δημοσιότητα. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκώς διογκούμενο έλλειμμα ενημέρωσης, ελέγχου και εμπιστοσύνης.

Η απευθείας ανάθεση για τα έργα, τις προμήθειες, τις μελέτες κ.λπ. των φορέων του δημοσίου και της αυτοδιοίκησης, θεσπίστηκε ως εξαιρετική διαδικασία. Για τις σπάνιες, επείγουσες και πραγματικά έκτακτες περιπτώσεις. Στην πράξη όμως έχει γίνει το «εργαλείο για όλες τις δουλειές». Έχει γίνει ο κανόνας. Και όλοι ξέρουμε τι σημαίνει αυτό: μια διαδικασία που λειτουργεί μακριά από τα βλέμματα, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς ενημέρωση, χωρίς λογοδοσία.

Δεν χρειάζεται να κρυβόμαστε πίσω από λέξεις. Όταν οκτώ στις δέκα δημόσιες συμβάσεις γίνονται με απευθείας ανάθεση, δεν μιλάμε για ευελιξία. Μιλάμε για ένα σύστημα που έχει μάθει να λειτουργεί στο σκοτάδι. Και το σκοτάδι βολεύει μόνο όσους δεν θέλουν να φαίνονται. Η απουσία δημοσιότητας δεν είναι τεχνικό κενό. Είναι μια βολική σιωπή. Μια σιωπή που επιτρέπει να περνούν αποφάσεις χωρίς να τις βλέπει κανείς. Μια σιωπή που αφήνει την τοπική κοινωνία στο περιθώριο. Μια σιωπή που υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Αυτό το μεγάλο θεσμικό κενό έρχεται να καλύψει η πρόταση του ΣΗΠΕ για την υποχρεωτική δημοσίευση όλων των απευθείας αναθέσεων στον έντυπο περιφερειακό Τύπο, με ένα όχι υψηλό αντίτιμο. Μια πρόταση απλή, εφαρμόσιμη, όχι δαπανηρή και βαθιά δημοκρατική. Αυτή η πρόταση δεν είναι μια «γραφειοκρατική προσθήκη». Είναι το ελάχιστο αντίβαρο σε μια διαδικασία που, από τη φύση της, είναι ευάλωτη σε παρερμηνείες, πιέσεις και σκιές. Η δημοσίευση δεν λύνει όλα τα προβλήματα. Αλλά ρίχνει φως. Και το φως πάντα ενοχλεί όσους προτιμούν το σκοτάδι.

Η διαφάνεια δεν μπορεί να είναι προαιρετική

Όταν οι αποφάσεις για τη διάθεση δημόσιων πόρων δεν γίνονται γνωστές στους πολίτες, δημιουργείται ένα περιβάλλον όπου η λογοδοσία αποδυναμώνεται. Η δημοσίευση μιας σύντομης, τυποποιημένης ανακοίνωσης σε εφημερίδα του περιφερειακού Τύπου επιτρέπει στον πολίτη να γνωρίζει πού κατευθύνεται το δημόσιο χρήμα, ενισχύει τον κοινωνικό έλεγχο, θωρακίζει τη διοίκηση από υποψίες αδιαφάνειας και  αποτρέπει πρακτικές που ευδοκιμούν μόνο όταν η πληροφορία μένει κρυφή. Η διαφάνεια δεν είναι βάρος για τη διοίκηση, είναι προστασία για όλους.

Ο υγιής ανταγωνισμός χρειάζεται ενημέρωση

Και να πούμε και κάτι ακόμη. Η έλλειψη δημοσιότητας στις απευθείας αναθέσεις πλήττει ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της περιφέρειας. Πολλές φορές δεν μαθαίνουν καν ότι ένας φορέας αναζητά προμηθευτή ή συνεργάτη. Με τη δημοσίευση περισσότερες επιχειρήσεις ενημερώνονται έγκαιρα, αυξάνεται ο ανταγωνισμός και η ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών, μειώνεται το κόστος για το Δημόσιο, ενισχύεται η τοπική οικονομία. Είναι πολλά τα οφέλη για να τα αγνοήσουμε!

Ο ανταγωνισμός δεν είναι απειλή για κανέναν. Είναι εγγύηση για όλους.

Μια ρύθμιση καθαρή, δίκαιη και δημοσιονομικά ουδέτερη

Η πρόταση του ΣΗΠΕ προβλέπει δημοσίευση με ενιαίο, χαμηλό και προκαθορισμένο κόστος, το οποίο θα καταβάλλουν οι ανάδοχοι της ανάθεσης, εργολάβοι, προμηθευτές κλπ. Αυτό σημαίνει με απλά λόγια, κανένα περιθώριο αυθαιρεσίας, καμία επιβάρυνση για τους φορείς,  καθολική εφαρμογή χωρίς εξαιρέσεις και πλήρη διαφάνεια με τον πιο απλό δυνατό τρόπο.

Δεν ζητούμε κάτι περίπλοκο. Ζητούμε το αυτονόητο: κάθε δημόσια δαπάνη να είναι δημόσια γνωστή. Πρόκειται για μια λύση που συνδυάζει απλότητα, διαφάνεια και θεσμική καθαρότητα.

Δημοκρατικό κέρδος η ενίσχυση του περιφερειακού τύπου

Το έχουμε πει χιλιάδες φορές. Ο έντυπος περιφερειακός Τύπος δεν είναι απλώς επιχειρήσεις, είναι θεσμός δημοκρατικού ελέγχου. Με τη ρύθμιση που προτείνουμε θα ενισχυθεί σημαντικά και πιθανότατα θα διασφαλιστεί  η βιωσιμότητα των τοπικών εφημερίδων ενώ παράλληλα θα ενισχυθεί η πολυφωνία και η ανεξάρτητη ενημέρωση, και θα παραμείνει ζωντανός ένας κρίσιμος πυλώνας της δημοκρατίας στην περιφέρεια.

Σε μια εποχή όπου η τοπική ενημέρωση διαρκώς συρρικνώνεται, η στήριξη του περιφερειακού Τύπου είναι επένδυση στη δημοκρατική συνοχή της χώρας.

Ένα μέτρο μικρό στο κόστος, μεγάλο στο όφελος

Ας ανακεφαλαιώσουμε: Η υποχρεωτική δημοσίευση των απευθείας αναθέσεων ενισχύει τη διαφάνεια,  προωθεί τον υγιή ανταγωνισμό, θωρακίζει τη χρηστή διοίκηση, στηρίζει τον περιφερειακό Τύπο, ενδυναμώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος. Και όλα αυτά χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση! Όντως είναι πολλά τα κέρδη για να τα αγνοούμε…

Είναι μια μεταρρύθμιση που δεν επιβαρύνει, αλλά ωφελεί. Δεν περιορίζει, αλλά απελευθερώνει. Δεν προστατεύει συμφέροντα, αλλά το δημόσιο συμφέρον.

Ας τη δει η Πολιτεία και το πολιτικό σύστημα με την προσοχή που της αξίζει…

ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΗ