«Κυκλοφοριακός στραγγαλισμός» στην Εγνατία

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων της “Εγνατία Οδός ΑΕ” Γιώργος Γοδέβενος αναφέρεται σε πρόσφατα κείμενά τουστα προβλήματα της παραχώρησης του οδικού άξονα και εξηγεί εν μέρει τα ζητήματα και τις αιτίες τους που προκύπτουν στην κυκλοφορία επί του αυτοκινητοδρόμουλόγω μη προβλέψεων και έλλειψης σχεδιασμού στη σύμβαση παραχώρησης στον ιδιώτη.

Η παραχώρηση της «Εγνατία Οδός ΑΕ» αποτελεί εξέλιξη μνημονιακής λογικής εκποίησης παγίων (από το μεσοπρόθεσμο του 2011) και ο ρόλος του ΤΑΙΠΕΔ και των τραπεζών υπήρξε καθοριστικός, με επιλογές που υποβάθμισαν την ασφάλεια και ενίσχυσαν την κερδοφορία του ιδιώτη παραχωρησιούχου, κατά την άποψη του κ. Γοδέβενου.

Σύμφωνα με την ανάλυση, το ΤΑΙΠΕΔ δεν επέτρεψε στην “Εγνατία Οδό Α.Ε.” να προχωρήσει σε κρίσιμες παρεμβάσεις (όπως νέους ΣΕΑ και βελτιώσεις στον άξονα Χαλάστρα–Εύζωνοι), ενώ επέβαλε την κατασκευή πλήθους σταθμών διοδίων ώστε να παραληφθούν «έτοιμοι» από τον ιδιώτη. Παράλληλα, κάνει αναφορά σε αφαίμαξη εσόδων διοδίων από την Τράπεζα Πειραιώς για αποπληρωμή παλαιότερων δανείων, καθώς και σε ενσωμάτωση καθέτων αξόνων που είχαν χρηματοδοτηθεί ως έργα χωρίς διόδια, με τα έσοδα να κατευθύνονται σε λογαριασμούς εξυπηρέτησης χρέους μέχρι την έναρξη της παραχώρησης και μετά στον παραχωρησιούχο.

Κομβικό σημείο θεωρείται η «fast track» τροποποίηση της σύμβασης: υποστηρίζεται ότι μετά την αρχική υπογραφή (28/3/2024) ακολούθησε νέα τροποποίηση (4/12/2025) και κύρωση στη Βουλή με ταχείες διαδικασίες, με αποτέλεσμα μείωση του τιμήματος και πρόβλεψη επιστροφών/δαπανών υπέρ του παραχωρησιούχου (σήραγγες, γέφυρες κ.ά.), ενώ εκτιμάται ότι θα ακολουθήσουν υψηλές διεκδικήσεις αποζημιώσεων (claims). Ο πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων της Εγνατίας ισχυρίζεται ότι τα συνολικά μελλοντικά έσοδα από διόδια που «εκχωρούνται» είναι πολλαπλάσια από το όφελος του Δημοσίου και τα υπερκέρδη θα προκύψουν κυρίως από αύξηση της χρέωσης ανά χιλιόμετρο που θα φτάσει σε υπέρογκα επίπεδα τα επόμενα χρόνια, όπως τονίζεται παρακάτω.

Για τη σύμβαση παραχώρησης, ο κ. Γοδέβενος αναφέρει πως η κύρωση στη Βουλή κατατέθηκε τα μεσάνυχτα στις 5/12/2025 (334 σελίδες, παρόλο που έλειπαν όλα τα ουσιαστικά προσαρτήματα της αρχικής σύμβασης) και ψηφίστηκε την Τετάρτη 10/12/2025 σε μία fast track κοινοβουλευτική διαδικασία εν μέσω της εξεταστικής του ΟΠΕΚΕΠΕ και των μεγάλων κινητοποιήσεων των αγροτών. Το τίμημα τελικά κατέληξε να έχει ήδη μειωθεί στα 1.269.000.000 ευρώ, ενώ θα μειωθεί περαιτέρω κατά 60 εκατ. για χρηματοδότηση έργων γεφυρών και επιπλέον τουλάχιστον 180 εκατ. που θα κρατηθούν για να επιστραφούν στον παραχωρησιούχο, βάσει της τελευταίας τροποποίησης της σύμβασης μαζί με ό,τι άλλο διεκδικήσει, σύμφωνα με τους δυσμενέστατους για το Δημόσιο όρους της (θα ξεπεράσει τα 300 εκατ. η αρχική επιστροφή που προκύπτει από τους όρους της τροποποίησης). Περαιτέρω το πραγματικό όφελος του Δημοσίου θα φανεί όταν ο παραχωρησιούχος ξεκινήσει της διεκδικήσεις αποζημίωσης (claims) για θέματα που θα θεωρηθούν ευθύνη του Δημοσίου, διεκδικήσεις που εκτιμάται ότι μπορεί να υπερβαίνουν τα 500 εκατ. ευρώ!

Με βάση τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν (ότι πλέον του αρχικού τιμήματος στα 35 έτη της παραχώρησης το Δημόσιο θα εισπράττει το 7,5% των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων που θα ανέρχεται σε 850 εκατ.), το ΤΑΙΠΕΔ επιλέγει να εκχωρήσει στον παραχωρησιούχο δημόσια έσοδα ύψους 11,35 δισ. ευρώ και αντ’ αυτού να εισπράξει πλέον 2,14 εκατ. στη διάρκεια των 35 ετών (μείον τουλάχιστον 180 εκατ. για έωλα μέτρα σηράγγων, 60 εκατ. για γέφυρες και εκατοντάδες εκατομμύρια για αποζημιώσεις). Το υπόλοιπο ανέρχεται σε 9,4 δισ. (270 εκατ. ανά έτος) όταν τα πραγματικά ετήσια κόστη συντήρησης, λειτουργίας και νέων έργων δεν υπερβαίνουν κατά μέσο όρο τα 100 εκατ. Η διαφορά των 170 εκατ. θα αποτελεί καθαρό ετήσιο κέρδος του παραχωρησιούχου και των τραπεζών χρηματοδοτών του για 35 έτη! Αυτά τα χρήματα δεν φτάνουν στα δημόσια ταμεία, αλλά στα ταμεία των οικονομικών ελίτ.

Η τεράστια αύξηση στα προβλεπόμενα έσοδα (11,35 δισ.) από τη διαχείριση της Εγνατίας Οδού, όπως προκύπτει από το χρηματοοικονομικό μοντέλο του παραχωρησιούχου, οφείλεται αποκλειστικά στην υπέρογκη αύξηση του κόστους διοδίων που θα πληρώνουν οι χρήστες της Εγνατίας Οδού. Η οικονομική επιβάρυνση θα είναι άμεση για τους χρήστες της οδού από 0,04 €/χλμ σε 0,05€/χλμ, ημέρα έναρξης παραχώρησης και σε 5 χρόνια στα 0,072€/χλμ με σημερινές τιμές. Σε αντιπαραβολή με την προβλεπόμενη παραχώρηση, εάν ο δρόμος παρέμεινε υπό δημόσια διαχείριση, το κόστος για τους χρήστες της οδού μπορεί να παραμείνει στα σημερινά χαμηλά επίπεδα των 0,03 ευρώ/χλμ. Ταυτόχρονα, τα εκτιμώμενα κέρδη θα έφταναν στα 3 δισ. ευρώ στον ορίζοντα 35ετίας, σύμφωνα με τη μελέτη του ΣΕΤΕΟ (η οποία έχει επαληθευτεί και από το χρηματοοικονομικό μοντέλο της προσφοράς του παραχωρησιούχου), δηλαδή θα ξεπεράσουν τα προσδοκώμενα ποσά που ανακοινώθηκαν με περισσή υπερηφάνεια από το ΤΑΙΠΕΔ και τον υπουργό Υποδομών!

Οι σήραγγες

Τέλος, αναφορικά με τα πρόσφατα ανακύψαντα προβλήματα ο κ. Γοδέβενος αναφέρει ότι η τελευταία τροποποίηση «φορτώνει» στο Δημόσιο την ευθύνη και το κόστος για ζητήματα αδειοδότησης σηράγγων, ανοίγει πεδίο για πρόσθετο τεχνικό/οικονομικό αντικείμενο, «χαρίζει» υποδομές/υπηρεσίες (όπως το epass) και οδηγεί σε αποδυνάμωση ή διάλυση της Εγνατία Οδός Α.Ε.

Επιπλέον, γίνεται ειδική αναφορά σε σχέδιο μείωσης λωρίδων μέσα σε σήραγγες ως «προσωρινό μέτρο», το οποίο χαρακτηρίζεται επικίνδυνο και ως μέσο δημιουργίας αποζημιώσεων υπέρ του παραχωρησιούχου, με αιχμή την αντίφαση ότι η κυβέρνηση θεωρεί επικίνδυνα τα αγροτικά μπλόκα, αλλά αποδέχεται εκτεταμένους περιορισμούς κυκλοφορίας στις σήραγγες. Η ταλαιπωρία με τη μία λωρίδα κυκλοφορίας αναμένεται να διαρκέσει μέχρι και χρόνια… υποστήριξε το βράδυ της Τρίτης, ο κ. Γοδέβενος, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της ΒΗΜΑ Τηλεόραση.

Για το επίμαχο θέμα αναφέρει χαρακτηριστικά:

Η ίδια η κυβέρνηση, με δικές της πιέσεις στους υπηρεσιακούς παράγοντες, στηρίζει έμπρακτα ένα γιγάντιο κυκλοφοριακό στραγγαλισμό που έχει ετοιμάσει ο νέος ιδιώτης της Εγνατίας Οδού σε όλες τις σήραγγες της (άνω των 500μ), ώστε να μπορεί να διεκδικήσει υπέρογκες αποζημιώσεις από το δημόσιο για δήθεν «υποχρεωτικά» μέτρα που αφορούν την αδειοδότηση των ήδη αδειοδοτημένων σηράγγων . Όλα τα προαναφερόμενα ενσωματώθηκαν ως ένα  επιπλέον δώρο στον παραχωρησιούχο της Εγνατίας Οδού μετά την τροποποίηση της σύμβαση πριν καν αναλάβει.

Ο ανάδοχος συντήρησης (που είναι και ο βασικός μέτοχος της παραχώρησης, εθνικός εργολάβος) προφανώς όχι μόνο είχε έτοιμες τις μελέτες, αλλά είχε παραγγείλει όλα τα υλικά για τις σημάνσεις για την εφαρμογή αυτού του αδιανόητου σχεδίου της μείωσης από δύο σε μία λωρίδα κυκλοφορίας, όλων των σηράγγων άνω των 500 μ με εγκατάσταση «βαριάς σήμανσης», μακράς διάρκειας, σε όλο το μήκος των 50 χλμ των σηράγγων της οδού.

Σε συνέχεια αιτήματος του ζητάει από τις τροχαίες οι οποίες , μετά  από πιέσεις από «ψηλά», λαμβάνουν αποφάσεις για μείωση των λωρίδων κυκλοφορίας των σηράγγων για « εργασίες και επιθεωρήσεις» ακόμη και μέσα στις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

Δηλαδή για το επόμενο διάστημα θα είναι κλειστή μια λωρίδα σε όλες τις σήραγγες ως προσωρινό μέτρο (που θα πληρώνεται αδρά από τα πρώτα 180 εκ. € του τιμήματος και βλέπουμε).

Π. Μπούρχας