Μητρόπολη Παραμυθιάς: Ιερείς που εκτελέστηκαν από Ιταλούς, Γερμανούς και Τσάμηδες στην Κατοχή

Του π. Ηλία Μάκου

Η θυσία των κληρικών της Μητροπόλεως Παραμυθιάς κατά τη διάρκεια της Κατοχής αποτελεί αδιάψευστη απόδειξη της διαχρονικής και ευεργετικής προσφοράς της Ορθοδοξίας στο Έθνος. Ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή παγκόσμιας σύγχυσης, κρίσης αξιών και πολεμικών συγκρούσεων, το μαρτύριο των ανθρώπων αυτών δεν είναι απλώς μια ιστορική ανάμνηση. Λειτουργεί ως πυξίδα εθνικής αυτοσυνειδησίας, ενότητας και ψυχικής θωράκισης απέναντι στην αλλοτρίωση. Παρά τις κατά καιρούς ιδεολογικές αμφισβητήσεις, η προσφορά του κλήρου παραμένει καθοριστική για την πορεία του Ελληνισμού.

Οι φονευθέντες ιερείς της Μητροπόλεως Παραμυθιάς από τις κατοχικές δυνάμεις κατά τη χρονική περίοδο των ετών 1942-1943 είναι: 

*π. Ανδρέας Βασιλείου, εφημέριος Καρτερίου, πού δολοφονήθηκε από Μουσουλμάνους Τσάμηδες στις 22-11-1942. 

*π. Βασίλειος Ιωάννου από τον Αμπελώνα Φιλιατών, εφημέριος Σίδερης Φιλιατών, που εκτελέστηκε από Μουσουλμάνους Τσάμηδες στις 16-6-1942. 

*π. Σπυρίδων Νούτσης, εφημέριος Σπαθαραίων, που εκτελέστηκε από τους

Ιταλούς και τους συνεργάτες τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες στις 6-12-1942, αφού προηγουμένως βασανίστηκε, εξευτελίστηκε, του φόρεσαν στην ωμοπλάτη σαμάρι και του εξόρυξαν τους οφθαλμούς. 

*π. Σπυρίδων Παπαθεοδώρου, εφημέριος Λεπτοκαρυάς, που απαγχονίσθηκε σε δέντρο του περιβόλου του ιερού ναού και κάηκε από τους Ιταλούς στις 23-8-1942. 

*π. Νικόλαος Ιωάννου, εφημέριος Καναλακίου, που φονεύθηκε από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες στις 10-8-1943. 

*π.Ευάγγελος Τσαμάτος, εφημέριος Σιαμετίων Παραμυθιάς, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες  στις 29-9-1943, μαζί με άλλους πρόκριτους της κωμόπολης. 

* π. Φώτιος Γεωργίου (Αρχιμανδρίτης), εφημέριος Κυψέλης Φαναρίου, που το 1943 τον απήγαγαν οι Γερμανοί και τον μετέφεραν ως όμηρο στις φυλακές Ιωαννίνων, όπου εξαιτίας των ταλαιπωριών και των βασάνων απεβίωσε. 

*π. Αθανάσιος Χριστοδούλου, εφημέριος Ζερβοχωρίου Σουλίου, που τον συνέλαβαν Γερμανοί και Μουσουλμάνοι Τσάμηδες, τον έδειραν αλύπητα και εξαιτίας των κακώσεων παρέδωσε την ψυχή του στις 12-11-1943. 

*π. Χρήστος Τζίμας, εφημέριος Μουζακέικων Φαναρίου, που φονεύτηκε στις 12-8-1943 από τους Γερμανούς και τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες, μαζί με άλλους κατοίκουςτης ενορίας του. 

*π. Αθανάσιος Παπαναστασίου, εφημέριος Καστρίου Φαναρίου, που τον συνέλαβαν τον Αύγουστο του 1943 οι Γερμανοί και τον μετέφεραν ως όμηρο στις φυλακές Ιωαννίνων, όπου εξαιτίας των ταλαιπωριών και των βασάνων απεβίωσε. 

Στις πολλές θυσίες και τους αγώνες, τους οποίους έδωσε η Ορθόδοξη Εκκλησία ανά τους αιώνες, πρωτοστατώντας μάλιστα σ’ αυτούς, βοήθησε στην απελευθέρωση του Έθνους , προστέθηκαν και οι παραπάνω κληρικοί ιερομάρτυρες, συνεχίζοντας με το φρικτό μαρτύριό τους την ιερή παράδοση του κλήρου.

Και καθώς τους φέρνουμε στη θύμησή μας, προβληματιζόμαστε μπροστά στην πελώρια κρίση, που μαστίζει τον κόσμο και μαζί τη γενιά μας. 

Πολεμικές συγκρούσεις σε εξέλιξη, τα ανθρώπινα δικαιώματα βάναυσα καταπατούνται, η βία και η αναρχία προκλητικά υψώνουν την κεφαλή, οι διανθρώπινες σχέσεις παγώνουν, το άγχος κυριεύει τις καρδιές, η απειλή ενός πυρηνικού πολέμου γίνεται εντονότερη. 

Και μέσα σ’ αυτή τη γενική σύγχυση καλούνται οι κοινωνίες να ζήσουν, να σταθεροποιηθούν και να αντικρύσουν την επερχόμενη λαίλαπα. 

Οι καιροί είναι κρίσιμοι και κοσμογονικοί. Γι’ αυτό το μαρτύριο των κληρικών, όπως αυτοί, που αναφέρθηκαν, μα και τόσοι άλλοι στην Ελλάδα, αλλά και των απλών ανθρώπων, μπορούν να συμβάλλουν στην εξασφάλιση αυτοσυνειδησίας, ενότητας, ψυχικής θωράκισης, επανεύρεσης και αίσθησης της ταυτότητάς μας, αποφυγής του κινδύνου της αλλοτρίωσης. 

Η Ορθοδοξία καλείται και τώρα να δώσει στο Έθνος μας και στον καθένα μας όχι την καταπραϋντική ασπιρίνη, αλλά τον μίτο της Αριάδνης.