Λιτά και με συγκίνηση τιμήθηκαν οι εκτελεσθέντες στη Μίχλα Παραμυθιάς 

Του π. Ηλία Μάκου

Και η θυσία των κατοίκων των Πέντε Εκκλησιών Παραμυθιάς στη Μίχλα, κατά την Κατοχή, ακτινοβολεί το γραμμένο με το δάκρυ και το αίμα μήνυμα πως ο Ελληνισμός είναι αποκλειστικά η πνευματική αποτίμηση της ζωής και ο αγώνας για τη Λευτεριά.

Η ιστορία δεν παραγράφεται, ούτε ξεχνιέται, αλλά διδάσκει, ήταν το μήνυμα από τη συγκινητική εκδήλωση, την Κυριακή το πρωί 2 Αυγούστου 2026,  για τους δολοφονηθέντες στη Μίχλα Πέντε Εκκλησιών Παραμυθιάς από τους Γερμανούς κατά την Κατοχή.

Σε μια απέριττη τελετή τιμήθηκαν, τα θύματα των ναζιστικών κατοχικών δυνάμεων στη Μίχλα Πέντε Εκκλησιών Παραμυθιάς, ανάμεσά τους και βρέφος ενός χρόνου.

15 αδικοχαμένοι κάτοικοι του χωριού,  βρήκαν τραγικό θάνατο, αφού τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στις 23 Αυγούστου 1944, έκαψαν 8 ζωντανούς στη θέση Αχούρια και 4 εκτέλεσαν στη θέση Ζήση. Επίσης 2 σκοτώθηκαν από έκρηξη όλμου στη θέση Τρύπα και 1 εκτελέστηκε στο σχολείο της Παραμυθιάς με άλλους 8 στις 19 Σεπτεμβρίου 1943.

Με πρωτοβουλία της Αδελφότητας Πέντε Εκκηλσιών και του Πολιτιστικού Συλλόγου  Πέντε Εκκλησιών, υπό την αιγίδα του δήμου Σουλίου, τελέστηκε τρισάγιο  στο καλλιμάρμαρο μνημείο, επί της παλαιάς εθνικής οδού Ηγουμενίτσας-Ιωαννίνων, στο συνοικισμό Μίχλας Πέντε Εκκλησιών Παραμυθιάς, ενώ κατατέθηκαν και στεφάνια.

Για το ιστορικό γεγονός και τη θυσία των αθώων κατοίκων του άμαχου πληθυσμού του χωριού Πέντε Εκκλησιές μίλησε ο κ. Θωμάς Μπάκας, τ. αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Στην ομιλία του ο κ. Μπάκας, αφού συνεχάρη τους δύο συλλόγους του χωριού που ανέλαβαν να οργανώσουν την επετειακή αυτή εκδήλωση μνήμης, με σκοπό να εκπληρωθεί ένα εσωτερικό χρέος των κατοίκων του χωριού προς τους άδικα εκτελεσθέντες, αλλά και για να μη θάψει η λησμονιά τους άμαχους αυτούς νεκρούς, που πότισαν με το αίμα τους τα χώματα της πατρίδας, γιατί κανείς δεν ξέχασε και κανένας δεν θέλει να ξεχάσει τα όσα έγιναν, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι: 

«Η σημερινή μας συγκέντρωση εδώ μπροστά στο εμβληματικό μνημείο, στο οποίο στεκόμαστε, έχει στόχο, ύστερα από 82 χρόνια, να τιμήσει τη μνήμη των 15 αθώων και άοπλων κατοίκων του χωριού Πέντε Εκκλησιές που έχασαν τη ζωή τους άδικα και με βάρβαρο τρόπο από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, εξ αιτίας των αντιποίνων και των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων των Γερμανών κατακτητών».

Και πρόσθεσε: «Αυτή η επέτειος μνήμης και τιμής τους είναι το καλύτερο μνημόσυνο για την ανάπαυση των ψυχών των αδικοχαμένων της Μίχλας, οι οποίες από εκεί ψηλά που αναπαύονται μας βλέπουν σήμερα όλους και μας ζητούν να μην τους ξεχάσουμε». 

ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ ΕΝ ΨΥΧΡΩ 

Τα 15 άτομα, τα περισσότερα μικρής και νεαρής ηλικίας, δολοφονήθηκαν ψυχρά, σε αντίποινα της ολοσχερούς καταστροφής του στρατιωτικού φυλακίου Μενίνας (Νεράιδας) από τους αντάρτες του ΕΔΕΣ στις 18 Αυγούστου του 1944.

Οι εκτελεσθέντες Οσδινιάτες,  από τους Γερμανούς, τα ονόματα των οποίων αναγράφονται στο μνημείο, που έστησε το 1984 η Αδελφότητα Οσδίνας, είναι:

Ο 15χρονος βοσκός Φώτιος Αλεξ. Μητσέλος, ο 17χρονος Θεόδωρος Λάμπρου (Ιωάννου), ο 27χρονος Γεώργιος Λάμπρου (Θεοδώρου),  ο 23χρονος γεωργός Κων/νος Σπυρ. Αθανασίου, η 26χρονη σύζυγός του Ανθούλα Κ. Αθανασίου, το 1 έτους βρέφος τους Γιαννούλα Αθανασίου, ο 46χρονος γεωργός Γεώργιος Ευαγγ. Μπαλάσκας, ο  17χρονος Θεόδωρος Μπαλάσκας, ο 8χρονος Απόστολος Μπαλάσκας ο 20χρονος βοσκός Κων/νος Γεωργ. Μπαλάσκας, η 75χρονη νοικοκυρά Πανάγιω Μπαλάσκα, η 8χρονη  Αντωνία Βασ. Μπάτση, η 56χρονη Παρασκευή Μπάτση, η 13χρονη  Αικατερίνη Γεωργ. Κεφάλα και η 9χρονη  Σταματία Δημ. Νικολάου.

Τα καταματωμένα κορμιά των εκτελεσθέντων ύψωσαν απόρθητα τείχη, προστατεύοντας τα ιερά μας και  και την τιμή του Έθνους. Με την πράξη της αντίστασής τους ανέδειξαν τη λύτρωση του Γένους από τα κατοχικά δεσμά.