Φωτοβολταϊκά στη Θεσπρωτία: από την ερώτηση στον φάκελο λύσης

Το πρόβλημα των φωτοβολταϊκών στη Θεσπρωτία δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα της αγοράς ενέργειας.

Είναι πρόβλημα πραγματικών ανθρώπων.

Μικροεπενδυτές, αγρότες, οικογένειες και επαγγελματίες πίστεψαν στην πράσινη μετάβαση, επένδυσαν, δανείστηκαν και σήμερα βλέπουν την επένδυσή τους να πιέζεται από περικοπές παραγωγής, μηδενικές ή αρνητικές τιμές και μεγάλη αβεβαιότητα για τα μελλοντικά τους έσοδα.

Ιδιαίτερα στον Δήμο Σουλίου και στην ευρύτερη Θεσπρωτία, το ζήτημα έχει καθαρά τοπική διάσταση. Δεν αφορά μια αφηρημένη συζήτηση για την ενέργεια. Αφορά συμπολίτες μας που βρίσκονται μπροστά σε πραγματικό οικονομικό αδιέξοδο.

Η χώρα σωστά επέλεξε την ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Η πράσινη μετάβαση είναι αναγκαία και αποτελεί στρατηγική επιλογή για το μέλλον. Όμως κάθε μεγάλη μετάβαση χρειάζεται και σωστή εφαρμογή.

Χρειάζεται δίκτυα.
Χρειάζεται αποθήκευση.
Χρειάζεται διαφάνεια.
Χρειάζεται σταθερούς κανόνες.
Χρειάζεται προστασία των μικροεπενδυτών που εμπιστεύθηκαν το νέο ενεργειακό μοντέλο.

Το σημερινό πρόβλημα δεν εμφανίστηκε από το πουθενά.

Οι φορείς του κλάδου είχαν ήδη προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις των περικοπών, των μηδενικών τιμών και της απώλειας εσόδων. Υπήρχαν σημάδια. Υπήρχε ανησυχία. Υπήρχαν τεχνικές εκτιμήσεις. Υπήρχε η εμπειρία παραγωγών που έβλεπαν σταδιακά την απόδοση των επενδύσεών τους να απειλείται.

Άρα το ζητούμενο σήμερα δεν είναι απλώς να διαπιστώσουμε ότι υπάρχει πρόβλημα. Αυτό πλέον το γνωρίζουμε.

Μια κοινοβουλευτική ερώτηση μπορεί να είναι χρήσιμη. Κάθε πίεση προς το Υπουργείο έχει αξία. Όμως η ερώτηση από μόνη της δεν αποζημιώνει τον παραγωγό, δεν ρυθμίζει το δάνειο, δεν αυξάνει τη χωρητικότητα του δικτύου, δεν δημιουργεί αποθήκευση και δεν απαντά στο πρακτικό ερώτημα των μικροεπενδυτών:

τι θα γίνει από εδώ και πέρα;

Η ερώτηση αναδεικνύει το πρόβλημα.
Δεν οργανώνει όμως τη λύση.

Εκεί βρίσκεται σήμερα η πραγματική πρόκληση για τη Θεσπρωτία.

Η περιοχή χρειάζεται άμεσα έναν οργανωμένο τεχνικό φάκελο λύσης για τους μικροεπενδυτές φωτοβολταϊκών, με ειδική αποτύπωση για τον Δήμο Σουλίου και την ευρύτερη Θεσπρωτία.

Να καταγραφεί πόσοι παραγωγοί επηρεάζονται, τι συμβάσεις έχουν, πόσες ώρες περικοπών υφίστανται, ποια είναι η πραγματική απώλεια εσόδων, ποιες δανειακές υποχρεώσεις κινδυνεύουν και ποια μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα.

Χρειάζεται μεταβατικός μηχανισμός αντιστάθμισης για τους μικρομεσαίους παραγωγούς που πλήττονται πραγματικά.

Χρειάζεται επιτάχυνση της αποθήκευσης ενέργειας, όχι μόνο σε μεγάλα έργα, αλλά και με λύσεις που μπορούν να στηρίξουν μικρότερους παραγωγούς και τοπικά σχήματα.

Χρειάζεται πλήρης διαφάνεια στις περικοπές. Ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει γιατί κόβεται η παραγωγή του, πότε κόβεται, με ποια κριτήρια και ποια είναι η πραγματική επίπτωση στα έσοδά του.

Χρειάζεται επίσης συνεννόηση με τις τράπεζες, ώστε ένα τεχνικό πρόβλημα του ενεργειακού συστήματος να μη μετατραπεί σε κύμα οικονομικής ασφυξίας για ανθρώπους που επένδυσαν με βάση ένα θεσμικό πλαίσιο που τους ενθάρρυνε να το κάνουν.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπήρξαν κατά καιρούς παρεμβάσεις για τα φωτοβολταϊκά. Υπήρξαν.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Θεσπρωτία διαθέτει σήμερα έναν ολοκληρωμένο φάκελο διεκδίκησης για τους μικροεπενδυτές της.

Μέχρι στιγμής, τέτοιος φάκελος δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια.

Και αυτό πρέπει να αλλάξει άμεσα.

Η Θεσπρωτία δεν χρειάζεται άλλη περιγραφή του προβλήματος. Χρειάζεται τεκμηρίωση, συντονισμό, τεχνική πρόταση και πίεση για συγκεκριμένη κυβερνητική απόφαση.

Δεν αμφισβητούμε την πράσινη μετάβαση. Αντιθέτως, θέλουμε να πετύχει. Αλλά για να πετύχει, δεν μπορεί να αφήνει πίσω της ανθρώπους που την εμπιστεύθηκαν.

Η Θεσπρωτία μπορεί να γίνει πιλοτική περιοχή σοβαρής αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος.

Όχι με κραυγές.
Όχι με απλή αναπαραγωγή δελτίων τύπου.
Όχι με καθυστερημένες διαπιστώσεις.

Αλλά με σχέδιο, τεκμηρίωση και αποτέλεσμα.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι ποιος θα περιγράψει πιο δυνατά τη ζημιά.

Το ζητούμενο είναι ποιος θα οργανώσει τη λύση.

Σωτήρης Γιάκης
Πρόεδρος Κοινού των Θεσπρωτών