Νέες αρμοδιότητες και διευρυμένος ρόλος

ΓΙΑ ΔΗΜΟΥΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΚΩΔΙΚΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Σημαντικές αλλαγές στις αρμοδιότητες Δήμων και Περιφερειών φέρνει το δεύτερο προσχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το τελικό παράρτημα αρμοδιοτήτων που τέθηκε σε διαβούλευση. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να κωδικοποιήσει εκατοντάδες διάσπαρτες διατάξεις και να αποσαφηνίσει ποιος φορέας είναι υπεύθυνος για κάθε τομέα διοίκησης.

Σε σχέση με το πρώτο προσχέδιο, το δεύτερο εμφανίζεται πιο αναλυτικό και ενισχύει ιδιαίτερα τον ρόλο των ΟΤΑ σε ζητήματα πολιτικής προστασίας, αδειοδοτήσεων, ελέγχων, αγοράς, περιβάλλοντος και αναπτυξιακού σχεδιασμού.

Ενίσχυση της Δημοτικής Αστυνομίας και της Πολιτικής Προστασίας

Το νέο σχέδιο επανακαθορίζει τον ρόλο της Δημοτικής Αστυνομίας, ενσωματώνοντας αρμοδιότητες που συνδέονται με υπαίθριο εμπόριο, καταστήματα, ζώα συντροφιάς και θέματα δημόσιας τάξης.

Παράλληλα, οι δήμοι αποκτούν πιο ενεργό ρόλο στον Εθνικό Μηχανισμό Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, ενώ προβλέπεται συμμετοχή τους στην εφαρμογή μέτρων πυροπροστασίας σε περιοχές Natura, δάση και άλση.

Το προσχέδιο προβλέπει επίσης δυνατότητα διακοπής λειτουργίας σχολείων και κοινωνικών δομών λόγω έκτακτων συνθηκών ή επιδημιών.

Νέες αρμοδιότητες στην αγορά και στις αδειοδοτήσεις

Ιδιαίτερα εκτεταμένο είναι το νέο πλαίσιο για τις οικονομικές δραστηριότητες. Οι δήμοι αναλαμβάνουν: 

τη λειτουργία λαϊκών αγορών εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης,

τη διοργάνωση εμποροπανηγύρεων,

τις άδειες για υπαίθριες ψυχαγωγικές δραστηριότητες,

τη λειτουργία παιδότοπων,

την αδειοδότηση escape rooms,

την εποπτεία καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και κέντρων διασκέδασης.

Για πρώτη φορά εντάσσονται αναλυτικά στον Κώδικα και αρμοδιότητες που σχετίζονται με «δωμάτια απόδρασης (escape rooms)», λούνα παρκ και ψυχαγωγικά τεχνικά παίγνια.

Περιφέρειες με αυξημένο ρόλο στην ανάπτυξη και τις επενδύσεις

Οι Περιφέρειες αποκτούν ενισχυμένες αρμοδιότητες στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και στη διαχείριση χρηματοδοτικών εργαλείων.

Το δεύτερο προσχέδιο προβλέπει ρητά:

συμμετοχή στην εφαρμογή του νέου Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων,

ρόλο στην υλοποίηση του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης,

ευθύνη για τη διαμόρφωση περιφερειακής αναπτυξιακής πολιτικής και την κατάρτιση Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.

Παράλληλα, ενισχύονται οι αρμοδιότητες για στρατηγικές επενδύσεις, μεταποίηση και βιομηχανικές αδειοδοτήσεις.

Διευρυμένοι έλεγχοι σε περιβάλλον, τρόφιμα και υγεία

Το νέο πλαίσιο μεταφέρει στις Περιφέρειες κρίσιμες αρμοδιότητες:

περιβαλλοντικών ελέγχων,

ελέγχων τροφίμων,

εποπτείας ιδιωτικών κλινικών,

αδειοδοτήσεων κτηνιατρικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων,

διαχείρισης υδατοκαλλιεργειών και αλιείας.

Στις Περιφέρειες παραμένουν επίσης κρίσιμες αρμοδιότητες για:

καθαρισμούς ρεμάτων,

περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις,

έλεγχο βιομηχανικών λυμάτων,

εποπτεία μεταφορών και συνεργείων οχημάτων.

Ψηφιακές υπηρεσίες και καθημερινότητα πολιτών

Το δεύτερο προσχέδιο κωδικοποιεί επίσης υπηρεσίες καθημερινότητας, όπως:

λειτουργία ΚΕΠ,

δημοτολόγια και ληξιαρχεία,

βεβαιώσεις μόνιμης κατοικίας,

πολιτικοί γάμοι,

δωρεάν δημοτικό Wi-Fi μέσω «Σύζευξις ΙΙ».

Στόχος η αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων

Το βασικό στοιχείο του δεύτερου προσχεδίου είναι ότι επιχειρεί για πρώτη φορά μια ενιαία χαρτογράφηση όλων των αρμοδιοτήτων Δήμων και Περιφερειών, με αναφορά στη νομοθετική βάση κάθε αρμοδιότητας.

Σύμφωνα με το παράρτημα, οι αρμοδιότητες ταξινομούνται σε δέκα βασικούς τομείς πολιτικής — από τη δημόσια τάξη και την ανάπτυξη έως την υγεία, την κοινωνική προστασία και το περιβάλλον.​‌‍

Οικονομικά

Εξάλλου, σημαντικές παρεμβάσεις στο σύστημα διοίκησης, στον οικονομικό έλεγχο και στην εποπτεία των ΟΤΑ περιλαμβάνει το δεύτερο προσχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο επεκτείνει και εξειδικεύει αρκετές από τις ρυθμίσεις που είχαν παρουσιαστεί στο πρώτο σχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών.

Το νέο κείμενο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο συγκεντρωμένο και ψηφιοποιημένο πλαίσιο λειτουργίας για Δήμους και Περιφέρειες, με αυστηρότερες διαδικασίες νομιμότητας, ενιαίο μηχανισμό εποπτείας και μεγαλύτερη έμφαση στη διαφάνεια των οικονομικών.

Νέα Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας ΟΤΑ

Από τις βασικές αλλαγές του δεύτερου προσχεδίου είναι η δημιουργία αυτοτελούς «Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης», η οποία υπάγεται απευθείας στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Η νέα υπηρεσία αποκτά:

Τμήμα Αυτεπάγγελτου Ελέγχου,

δίκτυο επτά Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας ΟΤΑ σε όλη τη χώρα,

Γενικό Επόπτη και Επόπτες Νομιμότητας ανά γεωγραφική ενότητα.

Στο νέο πλαίσιο καθορίζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια ότι ο έλεγχος νομιμότητας δεν μπορεί να παρεμβαίνει στη σκοπιμότητα των αποφάσεων ούτε να θίγει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων και περιφερειών.

Υποχρεωτική ψηφιακή διαδικασία στις προσφυγές

Το δεύτερο προσχέδιο εισάγει πλήρως ψηφιακή διαδικασία για τις ειδικές διοικητικές προσφυγές κατά αποφάσεων των ΟΤΑ.

Οι προσφυγές θα κατατίθενται αποκλειστικά μέσω ειδικού πληροφοριακού συστήματος, με χρήση ψηφιακής υπογραφής ή gov.gr, ενώ κάθε υπόθεση θα λαμβάνει μοναδικό αριθμό ηλεκτρονικής ανάθεσης.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι κάθε πράξη των ΟΤΑ θα πρέπει να φέρει μοναδικό αριθμό ανάρτησης στο πληροφοριακό σύστημα ώστε να θεωρείται έγκυρη.

Αυστηρότερο οικονομικό πλαίσιο και έλεγχοι

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο οικονομικό σκέλος της λειτουργίας των ΟΤΑ και των νομικών τους προσώπων.

Το δεύτερο προσχέδιο:

ενισχύει τους ελέγχους διαχείρισης στα νομικά πρόσωπα της αυτοδιοίκησης,

προβλέπει ειδικές διαδικασίες οικονομικής διοίκησης και εποπτείας,

καθορίζει πλαίσιο για αύξηση κεφαλαίου, χρηματοδότηση και διάθεση κερδών των νομικών προσώπων.

Παράλληλα, καθιερώνεται υποχρεωτικός έλεγχος οικονομικών καταστάσεων από ορκωτούς ελεγκτές για τους ΦΟΔΣΑ, ανεξαρτήτως ύψους εσόδων.

Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για δημοσιοποίηση οικονομικών καταστάσεων και εκθέσεων ελέγχου στις ιστοσελίδες δήμων και περιφερειών για τουλάχιστον πέντε έτη, ενισχύοντας τη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιου χρήματος.

Ψηφιακές συνεδριάσεις και ηλεκτρονικές υπογραφές

Το νέο σχέδιο επεκτείνει τη χρήση ψηφιακών εργαλείων στη λειτουργία συλλογικών οργάνων και φορέων της αυτοδιοίκησης.

Προβλέπεται ότι τα πρακτικά διοικητικών συμβουλίων μπορούν να υπογράφονται και με εγκεκριμένη ψηφιακή υπογραφή, ενώ αρκετές διαδικασίες μεταφέρονται σε ηλεκτρονικό περιβάλλον.

Η κατεύθυνση αυτή θεωρείται βασικό στοιχείο του εκσυγχρονισμού που επιχειρεί το ΥΠΕΣ στο νέο μοντέλο λειτουργίας των ΟΤΑ.

Αλλαγές και στην εκλογική διαδικασία

Το δεύτερο προσχέδιο περιλαμβάνει και αναλυτικότερες διατάξεις για την εκλογική διαδικασία σε δήμους και περιφέρειες, καθώς και για το «δεύτερο στάδιο προσμέτρησης» σε περιπτώσεις που δεν προκύπτει νικητής από την πρώτη κατανομή.

Οι νέες ρυθμίσεις αποσαφηνίζουν ζητήματα ισοψηφιών, κατανομής εδρών και ανακήρυξης επιτυχόντων συνδυασμών.

Στόχος η ενοποίηση και η κωδικοποίηση

Σύμφωνα με το δεύτερο προσχέδιο, ο νέος Κώδικας επιδιώκει να συγκεντρώσει σε ενιαίο νομοθέτημα τις διάσπαρτες ρυθμίσεις που αφορούν:

τη λειτουργία των ΟΤΑ,

την οικονομική διοίκηση,

την εποπτεία νομιμότητας,

τα νομικά πρόσωπα,

τις εκλογικές διαδικασίες,

και την ψηφιακή διακυβέρνηση της αυτοδιοίκησης.​‌‍

πηγή: airetos.gr