Νομική προσφυγή για μειώσεις διοδίων και απαλλαγές ετοιμάζει η ΠΕΔ Ηπείρου

Παναγιώτης Μπούρχας

Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκεται η νομική διερεύνηση για την άσκηση προσφυγής σχετικά με τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην Εγνατία Οδό και τις επιπτώσεις τους στους χρήστες του αυτοκινητοδρόμου. Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Ηπείρουεξετάζει τη δυνατότητα διεκδίκησης μειωμένων διοδίων και διεύρυνσης των απαλλαγών, με βασικό επιχείρημα την υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών λόγω των περιορισμών στην κυκλοφορία.

Την πορεία της πρωτοβουλίας παρουσίασε ο δήμαρχος Ηγουμενίτσας και πρόεδρος της ΠΕΔ Ηπείρου, Παναγιώτης Νταής, κατά την ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΕΔ Ηπείρου, στην τελευταία συνεδρίασή του, την Πέμπτη. Όπως ανέφερε, έχει ήδη ανατεθεί η νομική διερεύνηση της υπόθεσης σε δικηγορικό γραφείο με εμπειρία στις συμβάσεις παραχώρησης, ενώ τη Δευτέρα πραγματοποιήθηκε πολύωρη συνάντηση στην Αθήνα, κατά την οποία εξετάστηκαν αναλυτικά τα νομικά δεδομένα.

Σύμφωνα με την ενημέρωση που παρείχε, οι νομικοί σύμβουλοι αναμένεται να καταλήξουν σύντομα στις εισηγήσεις τους για τις δυνατότητες και τη μορφή της προσφυγής.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε τον περασμένο Μάιο, έπειτα από συζητήσεις με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Ηπείρου και εκπροσώπους επαγγελματικών φορέων του κλάδου των μεταφορών. Κατά τον Παναγιώτη Νταή, από την εξέταση των τευχών του διαγωνισμού και της σύμβασης παραχώρησης προκύπτει ότι η συντήρηση των σηράγγων αποτελεί υποχρέωση του παραχωρησιούχου.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι το στοιχείο αυτό αναδεικνύει την ευθύνη του Ελληνικού Δημοσίου για την πολυετή καθυστέρηση λήψης των αναγκαίων μέτρων στις σήραγγες, πριν από τη μεταφορά της σχετικής υποχρέωσης στον ιδιώτη παραχωρησιούχο. Σύμφωνα με την προσέγγιση που αναπτύσσεται στο πλαίσιο της νομικής διερεύνησης, το Δημόσιο φέρει ευθύνη τόσο για την καθυστέρηση των απαιτούμενων παρεμβάσεων όσο και για τους όρους υπό τους οποίους παραχωρήθηκε η διαχείριση του αυτοκινητοδρόμου.

Μειωμένες υπηρεσίες, αλλά διόδια χωρίς αντίστοιχη προσαρμογή

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην τεκμηρίωση της υποβάθμισης των υπηρεσιών που παρέχονται στους οδηγούς της Εγνατίας Οδού. Όπως εξήγησε ο δήμαρχος Ηγουμενίτσας, η νομική μελέτη εξετάζει τη σημαντική μείωση του επιπέδου εξυπηρέτησης των χρηστών, η οποία συνδέεται με τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στις σήραγγες.

Η υποβάθμιση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να αποτυπωθεί και ποσοτικά, με βάση συγκεκριμένες παραμέτρους, όπως η ταχύτητα μετακίνησης, η ασφάλεια και η άνεση των οδηγών.

Η ποσοτικοποίηση θεωρείται κρίσιμη για τη θεμελίωση ενδεχόμενης διεκδίκησης μείωσης των διοδίων, καθώς θα επιχειρηθεί να αποδειχθεί ότι οι χρήστες καταβάλλουν αντίτιμο για υπηρεσίες που παρέχονται πλέον σε χαμηλότερο επίπεδο.

Στην επιχειρηματολογία της ΠΕΔ Ηπείρου συνυπολογίζονται επίσης οι επικείμενες αυξήσεις στις τιμές των διοδίων, η προοπτική κατάργησης υφιστάμενων απαλλαγών και το γεγονός ότι δεν υπάρχει επαρκές παράλληλο οδικό δίκτυο που να προσφέρει ουσιαστική εναλλακτική διαδρομή.

Δύο βασικές διεκδικήσεις: Φθηνότερα διόδια και περισσότερες απαλλαγές

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Παναγιώτη Νταή, η νομική διερεύνηση προσανατολίζεται σε δύο βασικούς στόχους.

Ο πρώτος αφορά τη μείωση των τιμών των διοδίων, με βάση την υποβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχονται στους χρήστες του αυτοκινητοδρόμου.

Ο δεύτερος αφορά τη διεύρυνση των κριτηρίων απαλλαγής από την καταβολή διοδίων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η εγγύτητα της κατοικίας στον οδικό άξονα και εισοδηματικά κριτήρια.

Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα ειδικών διευκολύνσεων ή απαλλαγών για τους μόνιμους χρήστες της Εγνατίας Οδού, οι οποίοι εξαρτώνται από τον αυτοκινητόδρομο για τις καθημερινές μετακινήσεις τους.

Ο πρόεδρος της ΠΕΔ Ηπείρου διευκρίνισε ότι η όποια νομική ενέργεια θα έχει ως αποδέκτη το Ελληνικό Δημόσιο και όχι απευθείας την εταιρεία παραχώρησης. Όπως εξήγησε, το κράτος είναι εκείνο που καθόρισε τους όρους της σύμβασης και, κατά συνέπεια, αποτελεί τον φορέα έναντι του οποίου θα αναπτυχθούν οι σχετικές διεκδικήσεις.

Ενδεχόμενη επιτυχία της προσφυγής, είτε με τη μορφή μειωμένων διοδίων είτε με την επέκταση των απαλλαγών, θα μπορούσε να επηρεάσει τα οικονομικά δεδομένα της παραχώρησης. Σε μια τέτοια περίπτωση, σύμφωνα με την εκτίμηση που παρουσίασε, η παραχωρησιούχος εταιρεία θα μπορούσε να εγείρει αξιώσεις έναντι του Δημοσίου λόγω μεταβολής των συμφωνημένων όρων.

Ο Παναγιώτης Νταής υπογράμμισε ότι η ΠΕΔ Ηπείρου οφείλει να εξαντλήσει τις διαθέσιμες δυνατότητες διεκδίκησης, επισημαίνοντας ότι θα ακολουθήσει αναλυτικότερη συζήτηση όταν ολοκληρωθεί η νομική αξιολόγηση.

Παρά την πρόοδο της νομικής διερεύνησης, δεν έχει ακόμη αποφασιστεί πού και με ποια διαδικασία θα ασκηθεί η προσφυγή. Εξετάζεται εάν υπάρχουν διοικητικές πράξεις ή υπουργικές αποφάσεις που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο προσβολής, καθώς και οι δυνατότητες προσφυγής σε διοικητικά όργανα ή ανεξάρτητες αρχές.

Μεταξύ των επιλογών που διερευνώνται περιλαμβάνονται η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η Επιτροπή Πιστοποίησης Σηράγγων και ενδεχόμενες διοικητικές προσφυγές ενώπιον αρμόδιων οργάνων της διοίκησης. Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από τα συμπεράσματα της νομικής μελέτης.

Στόχος ένα ευρύτερο μέτωπο φορέων

Σημαντικό μέρος της πρωτοβουλίας αποτελεί και η προσπάθεια διεύρυνσης της συμμετοχής, ώστε η διεκδίκηση να μην περιοριστεί αποκλειστικά στους δήμους της Ηπείρου.

Ο Παναγιώτης Νταής ανέφερε ως πιθανούς συμμάχους την ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας, τα ΚΤΕΛ, τους επαγγελματίες μεταφορών, τους εκπροσώπους των τουριστικών λεωφορείων και άλλους φορείς που επηρεάζονται από τη λειτουργία της Εγνατίας Οδού. Ανοιχτό παραμένει επίσης το ενδεχόμενο συμμετοχής φυσικών προσώπων που επιθυμούν να υποστηρίξουν τη διεκδίκηση.

Η επιδίωξη είναι να συγκροτηθεί ένα ευρύτερο μέτωπο, με κοινό αίτημα την αναπροσαρμογή του κόστους χρήσης του αυτοκινητοδρόμου στις σημερινές συνθήκες κυκλοφορίας. Η ολοκλήρωση της νομικής μελέτης αναμένεται να καθορίσει τα επόμενα βήματα της ΠΕΔ Ηπείρου και το εάν η πρωτοβουλία θα εξελιχθεί σε διοικητική ή δικαστική προσφυγή.