Ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για τη χρηματοδότηση του δρόμου Ηγουμενίτσα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ

Την ανάγκη να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη χρηματοδότηση και την κατασκευή του οδικού άξονα Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι αναδεικνύει με ανακοίνωσή του το Κοινωνικό Φόρουμ Θεσπρωτίας, εκφράζοντας προβληματισμό για τις πρόσφατες αναφορές περί δυνατότητας ένταξης του έργου σε ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

Αφορμή αποτελούν οι δηλώσεις πολιτικών παραγόντων για ενδεχόμενη χρηματοδότηση μέσω του Connecting Europe Facility (CEF Transport) και ειδικότερα της πρόσκλησης Military Mobility 2026, που αφορά τη στρατιωτική κινητικότητα.

Το Κοινωνικό Φόρουμ επισημαίνει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλει στην προώθηση επιμέρους τμημάτων του έργου, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες ενέργειες και δεν θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη της διεκδίκησης για την κατασκευή του συνολικού οδικού άξονα.

Τονίζει, ωστόσο, ότι η αναφορά σε ένα ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο δεν συνεπάγεται αυτομάτως και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ζητώντας να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς έχει γίνει μέχρι σήμερα, ποιο ποσό διεκδικείται και ποια τμήματα του έργου αφορά ο σχεδιασμός.

Τα οικονομικά δεδομένα και οι περιορισμοί του προγράμματος

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κόστος κατασκευής του έργου, όπως αυτό προκύπτει από τις μελέτες της ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Κοινωνικό Φόρουμ, το κόστος της παράκαμψης Ηγουμενίτσας ανέρχεται σε περίπου 119 εκατ. ευρώ, ενώ για τον οδικό άξονα Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι προβλέπονται περίπου 173,5 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, ο συνολικός διαθέσιμος προϋπολογισμός της ευρωπαϊκής πρόσκλησης για τη στρατιωτική κινητικότητα ανέρχεται σε 130 εκατ. ευρώ για το σύνολο της Ευρώπης, με την ευρωπαϊκή συμμετοχή να μπορεί να καλύψει έως το 50% των επιλέξιμων δαπανών.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Κοινωνικό Φόρουμ υποστηρίζει ότι είναι αναγκαίο να παρουσιαστεί μια ρεαλιστική χρηματοδοτική στρατηγική, η οποία θα περιλαμβάνει τόσο τους ευρωπαϊκούς όσο και τους απαιτούμενους εθνικούς πόρους.

Επισημαίνει, μάλιστα, ότι εάν η διεκδίκηση αφορά μόνο συγκεκριμένα τμήματα του δρόμου, αυτό πρέπει να γίνει γνωστό στους πολίτες, όπως επίσης και το κατά πόσο υπάρχει πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση του υπόλοιπου έργου.

Έξι ερωτήματα προς την κυβέρνηση και τους αρμόδιους φορείς

Το Κοινωνικό Φόρουμ απευθύνει έξι συγκεκριμένα ερωτήματα προς την κυβέρνηση, το αρμόδιο υπουργείο, τον βουλευτή Θεσπρωτίας και τους εμπλεκόμενους πολιτικούς και αυτοδιοικητικούς παράγοντες.

Αρχικά ζητά να διευκρινιστεί εάν έχει υποβληθεί επίσημη πρόταση χρηματοδότησης στο πλαίσιο του CEF Military Mobility 2026 και, εφόσον έχει υποβληθεί, να δημοσιοποιηθούν η ημερομηνία κατάθεσης, ο αριθμός της αίτησης, ο αιτούμενος προϋπολογισμός και τα τμήματα του έργου που περιλαμβάνονται. Παράλληλα, θέτει το ζήτημα της καταλληλότητας των υφιστάμενων μελετών για την εξυπηρέτηση βαρέων στρατιωτικών οχημάτων.

Ζητά επίσης να αποσαφηνιστεί εάν η προτεινόμενη χρηματοδότηση αφορά ολόκληρο τον οδικό άξονα Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι ή μόνο επιμέρους τμήματά του, λαμβάνοντας υπόψη και τις τροποποιήσεις που έχουν γίνει στη χάραξη.

Το τρίτο ερώτημα αφορά την ύπαρξη ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων, ενώ το τέταρτο επικεντρώνεται στην εθνική συμμετοχή. Συγκεκριμένα, ζητείται να γίνει γνωστό εάν έχουν προβλεφθεί κονδύλια στον κρατικό προϋπολογισμό ή σε άλλο πρόγραμμα για την κάλυψη του κόστους που δεν θα χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, το Κοινωνικό Φόρουμ ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των χρηματοδοτικών διαδικασιών, τη δημοπράτηση και την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών.

Τέλος, θέτει το ερώτημα εάν υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο χρηματοδότησης στην περίπτωση που η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή πρόσκληση δεν αποδώσει τα αναμενόμενα ή εγκριθεί μόνο μέρος των αιτούμενων πόρων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η αναφερόμενη καταληκτική ημερομηνία της 6ης Οκτωβρίου 2026 έχει ήδη παρέλθει. Για τον λόγο αυτό ζητείται άμεση επίσημη ενημέρωση για το εάν τελικά κατατέθηκε πρόταση, ενώ σε αντίθετη περίπτωση πρέπει, όπως υπογραμμίζεται, να εξηγηθούν οι λόγοι και οι επόμενες ενέργειες.

Έργο στρατηγικής σημασίας για τη Θεσπρωτία

Το Κοινωνικό Φόρουμ επαναλαμβάνει ότι ο οδικός άξονας Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι δεν αποτελεί απλώς μια τοπική οδική παρέμβαση, αλλά υποδομή με ιδιαίτερη αναπτυξιακή και διασυνοριακή σημασία.

Όπως επισημαίνει, η ολοκλήρωσή του μπορεί να ενισχύσει τις εμπορευματικές μεταφορές, τον τουρισμό, την οικονομική εξωστρέφεια και τη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας.

Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύει τη σημασία της συνολικής παραλιακής σύνδεσης Ιόνια Οδός – Άκτιο/Αμβρακία – Πρέβεζα – Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι – Άγιοι Σαράντα – Αυλώνα, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του τελωνείου Μαυροματίου.

Καταλήγοντας, το Κοινωνικό Φόρουμ Θεσπρωτίας υπογραμμίζει ότι η υλοποίηση ενός έργου τέτοιας σημασίας προϋποθέτει πολιτική βούληση, εξασφαλισμένους πόρους, ολοκληρωμένο σχεδιασμό και σαφές χρονοδιάγραμμα.

«Η Θεσπρωτία δεν ζητά χάρη. Διεκδικεί ένα έργο ζωτικής σημασίας», τονίζεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση, με την επισήμανση ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση και να μη δημιουργούνται προσδοκίες χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Π. Μούρχας