Η αλλαγή ονομάτων σε χωριά της Θεσπρωτίας (Πώς λέγονταν και πώς λέγονται)

Του π. Ηλία Μάκου

Μέχρι τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1920 τα χωριά και οι οικισμοί της Θεσπρωτίας (στις επαρχίες Παραμυθιάς, Θυάμιδος και Μαργαριτίου) ονομάζονταν με τα παλαιά τους ονόματα. Αυτό αποτυπώνεται και σε χάρτη του 1880. 

Στη συνέχεια υπήρξαν εκτεταμένες αλλαγές στην ονομασία των χωριών από ειδικές επιτροπές. Επρόκειτο για νομαρχιακές επιτροπές από καθηγητές, εφόρους αρχαιοτήτων, απλούς δημόσιους υπαλλήλους. 

Το σκεπτικό ήταν η  “ελληνοποίηση” των ονομάτων χωριών που δεν είχαν ελληνική ρίζα, αλλά τουρκική, σλαβική, βλάχικη, αρβανίτικη ή που απλά ήταν κακόηχα.  

Οι πρώτες μετονομασίες χωριών και οικισμών στη Θεσπρωτία έγιναν το 1924, ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια και άλλες, ενώ   η τελευταία έγινε το 1963 (τότε ο  οικισμός Θανάτικα της κοινότητας Γαρδικίου Φιλιατών μετονομάστηκε επίσημα σε Μέλισσα).

Πολλές από τις μετονομασίες υπήρξαν, όπως εκ των υστέρων αναγνωρίζεται από τους ίδιους τους κατοίκους, άστοχες, ακόμη και μέχρι του σημείου να αλλοιώνεται η ιστορική φυσιογνωμία των χωριών.  

Γι’ αυτό ακόμη και σήμερα για κάποια από τα χωριά που άλλαξαν ονόματα χρησιμοποιούνται τα παλαιά.  

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το χωριό Μενίνα που μετονομάστηκε σε Νεράιδα, ένα όνομα που δεν θυμίζει σε τίποτε την μάχη της Μενίνας, όπου οι αντάρτες του Ναπολέοντα Ζέρβα σημείωσαν  καθοριστική νίκη εναντίον των Γερμανών κατακτητών και των ακολούθων τους. 

Άλλη περίπτωση είναι η μετονομασία της Οσδίνας σε Πέντε Εκκλησιές (το χωριό έχει πολύ περισσότερες, 14 συνολικά), καθώς έτσι εξαφανίστηκε η μνήμη του περιώνυμου βυζαντινού οικισμού.   

Ακολουθούν πίνακες των χωριών και των οικισμών της Θεσπρωτίας,  που έχει αλλάξει το όνομά τους, όπως είναι καταχωρημένα στον κατάλογο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.